آبیاری نوین اراضی کشاورزی مهم‌ترین راهکار مقابله با خشکسالی است/ ۲ برابر شدن سطح زیر کشت با سیستم آبیاری نوین

به گزارش صبح توس؛ خشکسالی، کهنه‌زخمی بر پیکر خطه کویری تربت‌جام است که استفاده از سیستم‌های نوین آبیاری مهم‌ترین راه‌ مقابله با بحران کم‌آبی، پیشگیری از کاهش ذخیره منابع آب‌های زیرزمینی، افزایش کمی و کیفی محصولات کشاورزی است‌‌.\r\n\r\n \r\n\r\nبحران خشکسالی پدیده‌ای است که در دهه اخیر جهان و به خصوص کشورهایی همچون ایران که در منطقه خشک و نیمه خشک کره زمین واقع شده را با چالش های جدی مواجه کرده است.\r\n\r\n \r\n\r\nبخش کشاورزی که منبع اصلی غذایی برای جوامع بشری محسوب می‌شود در شرایط خشکسالی به شدت تحت تاثیر قرار گرفته و آسیب‌های جدی می بیند به طوریکه کاهش آب‌های سطحی سبب می‌شود تا زارعان و باغداران و سایر بخش‌ها به برداشت بی رویه از سفره‌های زیر زمینی روی بیاورند.\r\n\r\n \r\n\r\nدر این میان برداشت بی رویه از سفره‌های آب زیر زمینی آن هم در شرایط خشکسالی یا کم بارشی سبب می‌شود تا این ذخایر ارزشمند در کمترین زمان نیست و نابود شوند چرا که شیوه برداشت از این منابع غیر علمی و سنتی بوده و خسارت‌ها را دوچندان می‌کند.\r\n\r\n \r\n\r\nبرداشت آب به روش سنتی و آبیاری مزارع با شیوه‌های قدیمی نه تنها سبب تخلیه زودهنگام سفره های آب زیر زمینی و حتی آب‌های سطحی می‌شود بلکه در مقابل نیز میزان محصول تولیدی در مقایسه با هزینه‌ها و صرف منابع ناچیز خواهد بود.\r\n\r\n \r\n\r\nامروزه در کشورهای پیشرفته جهان نگاه‌ها به این سمت معطوف شده که باید از منابع آب سطحی و زیر زمینی برای بخش‌های مختلف به ویژه کشاورزی به بهترین شکل ممکن و با استفاده از تجهیزات و امکانات پیشرفته و هوشمند اتجام شود تا ضمن جلوگیری از هدر رفت سرمایه‌های آبی، بتوان بیشترین محصول و با کیفیت مطلوب به دست آورد.\r\n\r\n \r\n\r\nبهره گیری از روش‌های نوین آبیاری این امکان را به وجود می‌آورد تا از قطره قطره آب به خوبی استفاده شود و میزان مصارف این منابع به کمترین سطح خود و در عین حال با بازدهی بالا باشد.\r\n\r\n \r\n\r\nبرهمین اساس وزارت جهاد کشاورزی و سایر دستگاه‌های متولی امور آب درسال‌های اخیر رویکردی علمی را به بوته عمل آورده تا بتوانند ضمن نجات سفره‌های آب سطحی و زیر زمینی، عملکرد تولید را بالا برده و ذخایر آبی را تقویت کنند.\r\n\r\n \r\n\r\nدر این میان زنجیره ای فعالیت‌ها در عرصه آب و خاک کشور شکل گرفته که وزارتخانه‌های جهاد کشاورزی و نیرو با اجرای طرح‌ها و پروژه‌های بزرگ، متوسط و کوچک در ابعاد زمانی کوتاه، متوسط و بلند مدت طراحی و اجرایی کرده اند که می توان به طرح‌های آبخیزداری و آبخوانداری برای تزریق سیلاب‌ها به سفره‌های زیر زمینی و از سوی دیگر اجرای طرح سامانه‌های نوینآبیاری برای به حداقل رساندن مصارف منابع آبی به برنامه های کاری خود اضافه کرده اند.\r\n\r\n \r\n\r\nاهمیت انجام این سلسله فعالیت‌ها تا بدان جا است که با موافقت رهبر معظم انقلاب از صندوق ذخیره ملی برای انجام آنها اعتبار ارزی دریافت شده است.\r\n\r\n \r\n\r\nاجرای این طرح‌ها و پروژه‌ها توسط سازمان جنگل‌ها، مراتع و آبخیزداری ، شرکت‌های آب منطقه ای استان‌ها و معاونت آب و خاک وزارت جهاد کشاورزی بیانگر آن است که رویکرد جدیدی در قبال حفظ منابع آب و خاک و استفاده بهینه از این منابع در کشور شکل گرفته است، حرکتی که اگر چه دیرهنگام بوده اما سرعت بخشیدن به آن می‌تواند به نجات منابع آبی کشور بینجامد.\r\n\r\n \r\n\r\nروی دیگر سخن اینکه طبق آمارهای رسمی بین ۸۰ تا ۹۰ درصد منابع آبی کشور در بخش کشاورزی مصرف می‌شود که آبیاری سنتی سبب هدر رفت منابع آبی شده و خسارات فراوانی به ذخایر آبی کشور وارد کرده است.\r\n\r\n \r\n\r\nموضوع مهم اینکه از پیامدهای اصلی تغییر اقلیم بروز خشکسالی است که یکی از عرصه‌های مهم که تحت تاثیر این بحران قرار می گیرد، عرصه کشاورزی است و از سویی با توجه به مصرف بالای آب در بخش کشاورزی توسعه آبیاری نوین می‌تواند آثار ارزنده‌ای در کشور داشته باشد.\r\n\r\n \r\n\r\n\r\n\r\n \r\n\r\nسیستم‌های نوین آبیاری از مهم‌ترین راه‌های مقابله با بحران خشکسالی است\r\n\r\n \r\n\r\nجواد اصلاحی کارشناس کشاورزی در گفتگو با خبرنگار ما در این خصوص اظهار کرد: از اقداماتی مهمی که می‌تواند موثر باشد، ﺑﻬﺒﻮد ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ‌ﻫﺎی آﺑﯿﺎری است چرا که سامانه‌های آبیاری، ذﺧﯿﺮه ﻗﺎﺑﻞ اﺗﮑﺎی ﺑﯿﺸﺘﺮی ﺑﺮای ﮐﺸﺎورزان ﻓﺮاﻫﻢ می‌کنند، شایان ذکر است اﯾﻦ اﻣﺮ ﺑﺎ ﺑﻬﺒﻮد عملیات ذﺧﯿﺮهﺳﺎزی، ﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎی ﮐﻨﺘﺮل ﺑﻬﺘﺮ و ﻧﯿﺰ ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ ﭘﺎﺳﺨﮕﻮ ﻣﯿﺴﺮ ﻣﯽ‌شود.\r\n\r\n \r\n\r\nوی تصریح کرد: ذﺧﯿﺮه آﺑﯽ ﺑﻪ ﮐﺸﺎورزان اﺟﺎزه ﻣﯽدﻫﺪ ﺗﺎ در ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ آب زراﻋﯽ ﺳﺮﻣﺎﯾﻪﮔﺬاری ﺑﻬﺘﺮی داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ، یکی از راهکارها آبیاری نوین است که البته باید با آموزش همراه باشد، اینطور نیست که بدون آموزش برای تمامی محصولات تنها یک روش آبیاری صحیح باشد.\r\n\r\n \r\n\r\nاصلاحی در ادامه بیان داشت: در واقع سیستم‌های نوین آبیاری از مهم‌ترین راه‌های مقابله با بحران خشکسالی و کم آبی، پیشگیری از کاهش ذخیره منابع آب‌های زیرزمینی، افزایش کمی و کیفی محصولات کشاورزی است‌‌؛ با توجه به اینکه استان خراسان رضوی و بالخصوص منطقه تربت‌جام نیاز مبرمی به این نوع آبیاری دارد باید دید چه اقداماتی متولیان امر در جهاد کشاورزی استان و شهرستان در این زمینه انجام داده‌اند.\r\n\r\n \r\n\r\n۲برابر شدن سطح زیر کشت با آبیاری نوین\r\n\r\n \r\n\r\nخداپرست کشاورز کاریزنو بخش بالاجام تربت‌جام در خصوص آبیاری نوین در گفتگو با خبرنگار ما اظهار داشت: من 5هکتار از مزارع خود را به سیستم‌های نوین آبیاری متصل کرده‌ام و در اینجا گندم، چغندر، گورجه و هندوانه کشت می‌کنم.\r\n\r\n \r\n\r\nوی تصریح کرد: سطح زیرکشت مزارعم نسبت به قبل ۲ برابر شده است و در زمان کمتری می‌توانیم مزرعه خود را آبیاری کنیم؛ به طوری که هر هکتار جالیز را در طی 2/5 ساعت آبیاری می‌کنم.\r\n\r\n \r\n\r\nبر اساس بررسی‌های انجام شده، اجرای سامانه‌های نوین آبیاری میانگین تولید محصول را ۳۰ درصد افزایش می‌دهد.\r\n\r\n \r\n\r\nدر استان خراسان رضوی و منظقه تربت‌جام مانند بسیاری از مناطق کشور ۹۱ درصد آب چشمه‌ها و قنات‌ها در بخش کشاورزی، ۵ درصد در شرب، ۲ درصد در صنعت و ۲ درصد دیگر در بخش‌های دیگر، چون دام و معادن مصرف می‌شود؛ با توجه به آن که حجم زیادی از مصرف آب در بخش کشاورزی است، بنابراین نیاز است تا کشاورزان بیشتر به سیستم‌های نوین آبیاری روی بیاورند تا در مصرف آب صرفه جویی شود.\r\n\r\n \r\n\r\n\r\n\r\n \r\n\r\nهمانطور که اشاره شد توسعه سامانه های آبیاری نوین و در کنار آن استفاده بهینه از آب های سطحی، زیر زمینی و پساب های بازچرخانی شده، مهمترین راهکار برای برون رفت از مشکلات کم آبی در کشور است؛ در این میان کشاورزان و بهره برداران می‌توانند با استفاده از تسهیلات اعطایی و فرصت به وجود آمده برای تجهیز اراضی کشاورزی و باغی خود به سامانه های آبیاری نوین، الگوی کشت را از سنتی به صنعتی یا نیمه صنعتی تغییر داده تا شاهد افزایش بهره وری از اراضی کشاورزی و باغی ، تولید محصولات با کیفیت، کاهش هزینه ها و حفظ ذخایر آبی و خاک کشور باشیم.\r\n\r\n \r\n\r\nانتهای پیام/