به گزارش خبرنگار گروه اقتصادی پایگاه خبری تحلیلی «صبح توس»؛ تولید تجهیزات پزشکی از جمله حوزه‌هایی است که علاوه بر دانش فنی، نیازمند سرمایه‌گذاری، تجربه، شناخت دقیق بازار و عبور از موانع متعدد است؛ حوزه‌ای که در سال‌های اخیر شرکت‌های دانش‌بنیان تلاش کرده‌اند بخشی از نیاز کشور را در آن تأمین کنند.

شرکت دانش‌بنیان کاراطب فاخر گستر پویا یکی از مجموعه‌هایی است که فعالیت خود را در زمینه تولید تجهیزات جراحی ارتوپدی و مغز و اعصاب آغاز کرده و به گفته مدیر این مجموعه، مسیر فعالیت آن از سال ۱۳۹۹ با دو محصول شروع شده و اکنون علاوه بر توسعه سبد محصولات، چندین محصول دیگر نیز در بخش تحقیق و توسعه این شرکت در حال پیگیری است.

سیدمهدی نعمتی، مدیر شرکت دانش‌بنیان کاراطب فاخر گستر پویا، در گفت‌وگو با خبرنگار صبح توس از مسیر شکل‌گیری این مجموعه، تجربه شکست‌های ابتدای راه، ورود به حوزه تجهیزات پزشکی، تلاش برای بومی‌سازی محصولات، توسعه سبد تولیدات، ظرفیت‌های صادراتی و ضرورت حمایت از تولید داخلی سخن گفت.

صبح توس: ابتدا از شکل‌گیری شرکت و مسیری که از سال ۱۳۹۹ طی کردید برایمان بگویید.

نعمتی: شرکت ما از سال ۱۳۹۹ فعالیت خودش را آغاز کرد. طبیعتاً شروع کار برای هر مجموعه‌ای با چالش‌های مختلفی همراه است و ما هم از این قاعده مستثنی نبودیم.

در ابتدای کار تلاش کردیم نیاز بازار را به‌درستی شناسایی کنیم و محصولاتی را انتخاب کنیم که علاوه بر اینکه امکان تولید داخلی داشته باشند، واقعاً مورد نیاز حوزه درمان و جامعه پزشکی باشند.

در نهایت فعالیت را با تولید اره و دریل‌های ارتوپدی آغاز کردیم. بعد از طی مراحل لازم، در تاریخ ۲۵ اسفند ۱۴۰۰ موفق شدیم مجوزهای مربوط به اداره کل تجهیزات پزشکی را برای محصولاتمان دریافت کنیم.

این مرحله برای ما اهمیت زیادی داشت؛ چون نشان می‌داد محصولی که روی آن کار کرده‌ایم توانسته است مراحل لازم را طی کند و وارد چرخه رسمی تجهیزات پزشکی شود.

صبح توس: اولین محصولی که توانستید با موفقیت به مرحله تولید برسانید چه بود؟

نعمتی: یکی از نخستین محصولاتی که به صورت کامل روی آن کار کردیم، اره ارتوپدی بود. قبل از رسیدن به محصول نهایی، طبیعتاً آزمون و خطا داشتیم و حتی اولین دستگاهی که تولید کردیم، به دلیل مشکلاتی که در طراحی و مهندسی داشت، نیازمند اصلاح بود.

این اتفاق شاید در ظاهر یک شکست باشد، اما در تولید اتفاقاً بخشی از مسیر یادگیری است. دستگاه را دوباره بررسی کردیم، اشکالات را پیدا کردیم و اصلاحات لازم را انجام دادیم.

در نهایت توانستیم نخستین محصول را به صورت صفر تا صد جمع‌آوری و تولید کنیم و همین تجربه برای ادامه مسیر بسیار مهم بود.

صبح توس: بعد از تولید اره و دریل ارتوپدی، سبد محصولات شرکت چگونه توسعه پیدا کرد؟

نعمتی: در سال ۱۴۰۱ دستگاه نگهدارنده و حالت‌دهنده جمجمه را هم تولید کردیم و این محصول به سبد تولیدات شرکت اضافه شد.

ما در ابتدا با دو محصول شروع کردیم، اما به مرور با توسعه بخش مهندسی و تولید، توانستیم محصولات بیشتری را طراحی و تولید کنیم. در حال حاضر تقریباً هفت محصول در سبد محصولاتمان داریم و حدود ۹ محصول دیگر نیز در بخش تحقیق و توسعه شرکت در حال پیگیری است که امیدواریم در سال‌های آینده و با فراهم شدن شرایط تولید، آنها را هم به سبد محصولات اضافه کنیم.

این توسعه برای ما صرفاً افزایش تعداد محصولات نیست. هر محصول جدید یعنی یک نیاز جدید را شناسایی کرده‌ایم و تلاش کرده‌ایم برای آن راهکار تولید داخلی داشته باشیم.

صبح توس: چه شد که تصمیم گرفتید در حوزه تجهیزات جراحی ارتوپدی و مغز و اعصاب فعالیت کنید؟

نعمتی: تجربه‌ای که پیش از تأسیس شرکت داشتم، در این تصمیم خیلی مؤثر بود. من از سال ۱۳۹۴ وارد یک شرکت تجهیزات پزشکی شدم و آنجا فرصت پیدا کردم با فضای واقعی این صنعت، محصولات، نیازهای بازار و فرآیند تولید آشنا شوم.

در آنجا به مرور متوجه شدم که در حوزه تجهیزات پزشکی، بخشی از محصولاتی که در مراکز درمانی استفاده می‌شوند، وارداتی هستند و می‌توان برای تولید داخلی آنها برنامه‌ریزی کرد.

وقتی در سال ۱۳۹۹ شرکت خودمان را راه‌اندازی کردیم، سعی کردم از تجربه‌ای که در سال‌های قبل به دست آورده بودم استفاده کنم. محصولات موجود در بازار را بررسی کردیم، نیازهای جامعه پزشکی را رصد کردیم و به دنبال محصولاتی رفتیم که از یک طرف بازار و مصرف مشخص داشته باشند و از طرف دیگر بتوانیم دانش و توان فنی لازم برای تولیدشان را در داخل ایجاد کنیم.

صبح توس: مسیر رسیدن شما به این نقطه چگونه بود؟ آیا از ابتدا تصمیم داشتید وارد صنعت و تولید شوید؟

نعمتی: علاقه من به صنعت تا حد زیادی به خانواده برمی‌گردد. پدرم از کودکی در فضای صنعت فعالیت داشت. البته فعالیت ایشان در حوزه تجهیزات پزشکی نبود، اما همین سابقه صنعتگری باعث شد من هم از کودکی با فضای کار و تولید آشنا شوم و به این حوزه علاقه پیدا کنم.

در دوران دبیرستان در مدرسه تیزهوشان یا سمپاد تحصیل می‌کردم. بسیاری از دوستان و همکلاسی‌های من به سمت اختراع و پژوهش می‌رفتند و فضای مدرسه هم فضای علمی و پژوهشی بود.

من هم علاقه داشتم وارد این مسیر شوم، اما بیشتر از اینکه صرفاً به پژوهش علاقه داشته باشم، به صنعت و تولید علاقه‌مند بودم. به همین دلیل رشته مهندسی مواد را انتخاب کردم؛ رشته‌ای که به نوعی با صنعت ارتباط مستقیم دارد.

البته ورود به صنعت ساده نبود. در دوران کارشناسی چند بار با دوستانم شروع به کار کردیم و شکست خوردیم. دوباره شروع کردیم و دوباره با مشکلاتی مواجه شدیم.

شاید آن زمان شکست‌ها برای یک جوان سخت باشد، اما امروز که به آن دوران نگاه می‌کنم، می‌بینم همان شکست‌ها بخشی از تجربه‌ای بودند که بعدها در مسیر راه‌اندازی شرکت به کمکم آمدند.

صبح توس: چه زمانی تصمیم گرفتید به صورت جدی وارد حوزه تجهیزات پزشکی شوید؟

نعمتی: بعد از فارغ‌التحصیلی، مثل هر جوان دیگری که وارد بازار کار می‌شود، به دنبال پیدا کردن شغل بودم. در سال ۱۳۹۴ وارد یک شرکت تجهیزات پزشکی شدم.

آنجا برای من یک دوره مهم یادگیری بود. با فضای تولید، نیازهای بازار، محصولات تجهیزات پزشکی و فرآیندهای مختلف کار آشنا شدم و به مرور تجربه بیشتری پیدا کردم.

وقتی چند سال در این حوزه کار کردم، به این نتیجه رسیدم که می‌توانم از این تجربه برای راه‌اندازی مجموعه خودم استفاده کنم. در سال ۱۳۹۹ این اتفاق افتاد و شرکت خودمان را تأسیس کردیم.

صبح توس: در ابتدای فعالیت شرکت با چه چالش‌هایی مواجه بودید؟

نعمتی: چالش کم نبود. راه‌اندازی یک مجموعه تولیدی به‌خصوص در حوزه تجهیزات پزشکی ساده نیست. از طراحی و مهندسی گرفته تا ساخت نمونه اولیه، اصلاح محصول، تأمین تجهیزات، دریافت مجوز و رسیدن به تولید مستمر، هر مرحله چالش‌های خودش را دارد.

همان‌طور که گفتم، حتی نخستین دستگاهی که تولید کردیم با مشکل مواجه شد. اما نکته مهم این بود که متوقف نشدیم.

ما دستگاه را دوباره بررسی کردیم، اشکالات مهندسی را پیدا کردیم و اصلاح کردیم. این فرآیند به ما یاد داد که تولید یک مسیر خطی و بدون مشکل نیست.

گاهی محصولی که تصور می‌کنید آماده است، در عمل نیاز به تغییر دارد. مهم این است که تیم تولید و مهندسی توانایی حل مسئله داشته باشد و از شکست فرار نکند.

صبح توس: امروز چه میزان از فرآیند تولید تجهیزات در داخل شرکت انجام می‌شود؟

نعمتی: یکی از اتفاقات مهمی که در مسیر رشد شرکت افتاده، توسعه توانمندی داخلی است.

در ابتدای کار طبیعتاً امکانات و توانمندی ما محدودتر بود، اما با توسعه واحد مهندسی و واحد تولید، امروز بخش قابل توجهی از قطعات مورد نیاز دستگاه‌ها را خودمان در شرکت تولید می‌کنیم.

فرآیندهایی مانند وایرکات، سوراخ‌کاری، عملیات دریل‌کاری و مراحل مختلف ساخت در مجموعه خودمان انجام می‌شود و تلاش کرده‌ایم تولید دستگاه‌ها را تا حد امکان به صورت صفر تا صد در داخل شرکت انجام دهیم.

این موضوع هم از نظر کنترل کیفیت اهمیت دارد و هم باعث می‌شود وابستگی ما به بیرون کمتر شود.

وقتی بتوانید بخش‌های بیشتری از فرآیند را خودتان انجام دهید، در زمان طراحی و اصلاح محصول نیز دستتان بازتر است و سریع‌تر می‌توانید تغییرات مورد نیاز را اعمال کنید.

صبح توس: همکاری با پارک علم و فناوری خراسان چه تأثیری در مسیر رشد شرکت داشت؟

نعمتی: آشنایی ما با پارک علم و فناوری خراسان یکی از اتفاقات مؤثر در مسیر توسعه شرکت بود.

ما در ادامه فعالیت با پارک آشنا شدیم و در سال ۱۴۰۲ موفق شدیم وارد مجموعه شرکت‌های دانش‌بنیان پارک شویم.

همکاری و حمایت‌های پارک علم و فناوری خراسان برای ما اهمیت زیادی داشت. وقتی یک مجموعه تولیدی در مسیر رشد قرار می‌گیرد، صرفاً به توان داخل شرکت نیاز ندارد و ارتباط با مجموعه‌های تخصصی، مشاوره، حمایت و استفاده از ظرفیت‌های موجود هم اهمیت دارد.

ما با کمک همکارانمان در شرکت و همکاری مجموعه پارک توانستیم سبد محصولاتمان را توسعه دهیم و مسیر تحقیق و توسعه را هم جدی‌تر دنبال کنیم.

صبح توس: یکی از نکات مهم فعالیت شما، تولید داخلی تجهیزات پزشکی است. تولید این محصولات چه اهمیتی برای کشور دارد؟

نعمتی: به نظر من موضوع فقط تولید یک دستگاه نیست. وقتی محصولی را در داخل تولید می‌کنید، چند اتفاق همزمان رخ می‌دهد.

اول اینکه بخشی از نیاز کشور از طریق تولیدکننده داخلی تأمین می‌شود. دوم اینکه می‌توان از خروج ارز جلوگیری کرد و سوم اینکه با توسعه تولید، نیاز به نیروی انسانی متخصص بیشتر می‌شود و برای دانش‌آموختگان و نیروهای جوان فرصت شغلی ایجاد خواهد شد.

در حوزه محصولاتی که ما تولید می‌کنیم، تعداد قابل توجهی شرکت واردکننده فعالیت دارند و بخش عمده نیاز کشور از طریق واردات تأمین می‌شود.

اگر در حوزه تولید سرمایه‌گذاری بیشتری انجام شود و شرکت‌هایی مانند ما بتوانند ظرفیت تولید خود را افزایش دهند، طبیعتاً امکان تأمین بخش بیشتری از نیاز کشور در داخل فراهم می‌شود.

این موضوع علاوه بر صرفه اقتصادی، از نظر ایجاد اشتغال و حفظ دانش فنی هم اهمیت دارد.

صبح توس: محصولات شما در مراکز درمانی هم مورد استفاده قرار گرفته است؟

نعمتی: بله، در این چند سال محصولاتی که تولید کرده‌ایم و مجوزهای لازم را دریافت کرده‌اند، توسط مراکز درمانی تخصصی در حوزه ارتوپدی و مغز و اعصاب خریداری شده‌اند.

نکته‌ای که برای ما اهمیت دارد این است که محصول تولیدی صرفاً در مرحله نمایش یا نمونه اولیه باقی نمانده و وارد چرخه مصرف شده است.

در برخی مراکز درمانی نیز چند دستگاه از محصولات ما مورد استفاده قرار گرفته است. این موضوع برای یک مجموعه تولیدی جوان بسیار ارزشمند است؛ چون نشان می‌دهد محصولی که طراحی و تولید کرده‌ایم توانسته است اعتماد مصرف‌کننده تخصصی را به دست بیاورد.

صبح توس: آیا برنامه‌ای برای توسعه بازار و صادرات محصولات دارید؟

نعمتی: بله، یکی از اهداف ما این است که در سال‌های آینده بتوانیم علاوه بر توسعه بازار داخلی، به کشورهای همسایه هم صادرات داشته باشیم.

البته صادرات نیازمند فراهم شدن شرایط مختلف است؛ از افزایش ظرفیت تولید و استانداردهای مورد نیاز گرفته تا شناخت بازار کشورهای هدف.

ما در حال حاضر بیشتر تمرکزمان روی توسعه سبد محصولات و افزایش توان تولید است و امیدواریم در ادامه بتوانیم به بازار کشورهای همسایه هم وارد شویم.

صبح توس: در حال حاضر علاوه بر محصولات تولیدی، چه برنامه‌ای برای آینده دارید؟

نعمتی: همان‌طور که گفتم حدود ۹ محصول دیگر در سبد تحقیق و توسعه شرکت داریم. این محصولات نیازمند طی کردن مراحل مختلف هستند و امیدواریم بتوانیم با فراهم شدن شرایط تولید، آنها را در سال‌های آینده به محصولات تجاری تبدیل کنیم.

برای ما مهم است که شرکت صرفاً با همان چند محصول اولیه متوقف نشود. حوزه تجهیزات پزشکی دائماً نیازمند توسعه و به‌روزرسانی است و اگر بخواهیم در این حوزه باقی بمانیم، باید واحد تحقیق و توسعه فعال و پویایی داشته باشیم.

هدفمان این است که هم از نظر تعداد محصولات و هم از نظر توان مهندسی و تولید، شرکت را توسعه دهیم.

صبح توس: با توجه به تجربه‌ای که در این چند سال به دست آورده‌اید، مهم‌ترین درس شما از مسیر تولید چه بوده است؟

نعمتی: شاید مهم‌ترین درس من این باشد که شکست، پایان مسیر نیست.

ما چند بار شروع کردیم و شکست خوردیم. دوباره شروع کردیم و باز با مشکل مواجه شدیم. اگر قرار بود بعد از اولین شکست بگوییم دیگر نمی‌شود، امروز شرکتی وجود نداشت.

واقعیت زندگی همین است. شما همیشه در مسیرتان با شکست مواجه می‌شوید. مسئله این است که بعد از شکست بتوانید دوباره بلند شوید.

البته انسان در مسیر زندگی خسته می‌شود و این طبیعی است. من همیشه این موضوع را به جاده رفتن تشبیه می‌کنم. وقتی در یک مسیر طولانی رانندگی می‌کنید، ممکن است بعد از مدتی خسته شوید؛ کنار جاده می‌زنید، ده دقیقه یا یک ربع استراحت می‌کنید و دوباره به مسیر برمی‌گردید.

زندگی هم همین است. قرار نیست انسان هیچ‌وقت خسته نشود. مهم این است که خستگی باعث نشود مسیر را رها کنید.

صبح توس: اگر بخواهید جوانانی را که قصد ورود به عرصه تولید و کارآفرینی دارند، تشویق کنید، چه توصیه‌ای دارید؟

نعمتی: اول باید بدانند که مسیر تولید آسان نیست. من نمی‌خواهم تصویری غیرواقعی از کارآفرینی ارائه کنم و بگویم اگر کسی وارد این مسیر شد، همه چیز خیلی راحت پیش می‌رود.

واقعاً سختی وجود دارد، شکست وجود دارد، هزینه وجود دارد و گاهی انسان احساس می‌کند دیگر نمی‌تواند ادامه دهد.

اما اگر کسی هدف مشخصی داشته باشد و واقعاً بخواهد اثری از خودش به جا بگذارد، باید تلاش کند و خسته نشود.

نکته دیگری که به نظرم خیلی مهم است، استفاده از تجربه افراد خبره است. لازم نیست هرکسی تمام مسیر را خودش از صفر تجربه کند. اگر در هر مرحله از افراد متخصص و باتجربه مشورت بگیرید، می‌توانید بسیاری از اشتباهات را زودتر بشناسید.

من خودم هم از تجربه دیگران استفاده کرده‌ام و معتقدم مشورت با افراد خبره می‌تواند مسیر را کوتاه‌تر کند.

صبح توس: در پایان اگر بخواهید مسیر چند ساله شرکت را در یک جمله خلاصه کنید، چه می‌گویید؟

نعمتی: می‌گویم این مسیر ترکیبی از شکست، یادگیری، تلاش و دوباره شروع کردن بود.

ما از دو محصول شروع کردیم و امروز سبد محصولاتمان توسعه پیدا کرده و محصولات جدیدی هم در مسیر تحقیق و توسعه داریم. این اتفاق یک‌شبه نیفتاده است.

پشت هر محصول، ساعت‌ها کار مهندسی، آزمون و خطا، هزینه و تلاش همکاران ما وجود داشته است.

اگر بخواهم خطاب به جوانی که امروز می‌خواهد کاری را شروع کند حرف بزنم، می‌گویم از شکست نترس. ممکن است بار اول موفق نشوی، بار دوم هم نشوی، اما اگر هدف داشته باشی و مسیر درست را انتخاب کنی، دوباره بلند شو و ادامه بده.

در کنار تلاش، از افراد خبره مشورت بگیر، نیاز واقعی جامعه را بشناس و محصولی تولید کن که بتواند مشکلی را حل کند.

مسیر زندگی قرار نیست همیشه هموار باشد، اما اگر انسان بخواهد و برای خواسته‌اش تلاش کند، می‌تواند به نتیجه برسد و اثری از خودش به جا بگذارد.

انتهای خبر/