به گزارش خبرنگار گروه اجتماعی پایگاه خبری تحلیلی تابان‌تربت، توسعه زیرساخت‌های شهری، بهسازی معابر، آسفالت کوچه‌ها و اجرای پروژه‌های پیاده‌روسازی از جمله اقداماتی است که در دوره اخیر مدیریت شهری تربت‌حیدریه مورد توجه قرار گرفته و نقش مؤثری در بهبود دسترسی، افزایش ایمنی و تغییر چهره برخی محلات داشته است، اقداماتی که تلاش مجموعه شهرداری در مسیر ارتقای خدمات شهری را نشان می‌دهد و شایسته قدردانی است.

با این حال، در کنار این اقدامات عمرانی، پرسشی جدی درباره آینده زیست‌محیطی شهر مطرح می‌شود که آیا توسعه شهری تربت‌حیدریه به همان اندازه که به گسترش سطوح سخت و سیمانی توجه دارد، برای حفظ و افزایش فضای سبز نیز برنامه‌ریزی کرده است.

در سال‌های اخیر، هم‌زمان با گسترش ساخت‌وسازها، توسعه معابر و بلوارها و اجرای طرح‌های عمرانی، سهم سطوح غیرقابل نفوذ از جمله آسفالت، بتن و سنگ‌فرش در سیمای شهری افزایش یافته است، به‌گونه‌ای که در برخی نقاط، پیاده‌روهای تازه‌سازی‌شده بیشتر از آنکه بستری برای تنفس شهر باشند، به سطوحی سخت و فاقد عناصر طبیعی تبدیل شده‌اند.

بر اساس آمارهای اعلام‌شده، سرانه فضای سبز تربت‌حیدریه حدود ۱۱.۵ مترمربع است، رقمی که با استاندارد ۱۵ مترمربعی کشور فاصله دارد و این فاصله در شرایطی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند که توسعه شهر و افزایش جمعیت، نیاز به فضاهای سبز عمومی و پارک‌های محله‌ای را بیش از گذشته کرده است.

پیاده‌روهایی بدون درخت و باغچه

یکی از موضوعات قابل تأمل در پروژه‌های جدید پیاده‌روسازی، کم‌توجهی به پیش‌بینی باغچه‌های خطی، فضای سبز حاشیه‌ای و کاشت درختان سایه‌دار است و در برخی معابر، پس از اجرای کف‌سازی، عملاً فضایی برای حضور پوشش گیاهی در نظر گرفته نشده و حتی خیابان‌هایی وجود دارند که از نعمت درختان سایه‌دار محروم‌اند.

از سوی دیگر، کمبود نیروی متخصص و توجه ناکافی به کاشت، توسعه و نگهداری فضای سبز نیز از جمله مواردی است که می‌تواند بر وضعیت پوشش گیاهی شهر تأثیر بگذارد، تا جایی که اگر درختان کاج حاشیه برخی خیابان‌ها، به‌عنوان میراث سبز نسل‌های گذشته، وجود نداشتند، همین میزان اندک سایه و سرسبزی نیز در بعضی نقاط به چشم نمی‌آمد.

تمرکز فضای سبز در یک نقطه شهر

در حال حاضر، پارک پیشکوه یکی از مهم‌ترین کانون‌های تفریحی و فضای سبز تربت‌حیدریه به شمار می‌رود، اما تمرکز بخش قابل توجهی از امکانات تفریحی در یک محدوده نمی‌تواند پاسخگوی نیاز همه شهروندان باشد.

در بسیاری از محلات، کمبود پارک‌های محلی و فضاهای سبز در دسترس به‌وضوح احساس می‌شود و این تمرکز جغرافیایی علاوه بر کاهش دسترسی عادلانه شهروندان به امکانات تفریحی، موجب افزایش مراجعات به پارک پیشکوه و تشدید ترافیک در خیابان‌های منتهی به آن نیز شده است.

توسعه پارک‌های محله‌ای و توزیع متوازن فضای سبز در مناطق مختلف شهر می‌تواند ضمن کاهش این مشکلات، فرصت استفاده روزمره خانواده‌ها، سالمندان و کودکان از محیط‌های طبیعی را فراهم کند.

کمبود آب، دلیل حذف فضای سبز نیست

یکی از توجیهات مطرح‌شده در برابر توسعه فضای سبز شهری، محدودیت منابع آبی است، دغدغه‌ای واقعی که نمی‌توان آن را نادیده گرفت، اما تجربه شهرهای کم‌آب کشور نشان می‌دهد که این مسئله الزاماً به معنای کنار گذاشتن توسعه فضای سبز نیست.

شهرهایی همچون فردوس، طبس، یزد، کرمان و مشهد با بهره‌گیری از روش‌های نوین آبیاری و انتخاب گونه‌های گیاهی متناسب با اقلیم، همچنان به توسعه فضای سبز شهری توجه دارند.

استفاده از گونه‌های بومی و مقاوم به خشکی، آبیاری قطره‌ای، طراحی باغچه‌های کم‌مصرف، استفاده از پساب تصفیه‌شده در صورت برخورداری از استانداردهای لازم و به‌کارگیری مصالح نفوذپذیر در کف‌سازی‌ها، از جمله راهکارهایی است که می‌تواند در تربت‌حیدریه نیز مورد توجه قرار گیرد.

بنابراین، اگر کمبود آب یک محدودیت جدی است، راهکار آن حذف فضای سبز نیست، بلکه باید با مدیریت هوشمندانه منابع آبی، هزینه‌های نگهداری را کاهش داد و الگوی توسعه فضای سبز را با شرایط اقلیمی منطقه هماهنگ کرد.

پیامدهای توسعه بی‌رویه سطوح سیمانی

کارشناس عمران و شهرسازی تربت‌حیدریه در این خصوص اظهار کرد: افزایش سطوح سخت و غیرقابل نفوذ در شهر، صرفاً مسئله‌ای مرتبط با زیبایی بصری نیست، بلکه می‌تواند پیامدهای زیست‌محیطی و اجتماعی متعددی به همراه داشته باشد.

سعید خاکی افزود: از جمله این پیامدها می‌توان به افزایش جذب و ذخیره گرما و تشدید پدیده جزیره حرارتی شهری، کاهش نفوذ آب باران به خاک و تغذیه سفره‌های زیرزمینی، محدود شدن زیستگاه پرندگان و حشرات مفید و کاهش کیفیت محیط زندگی شهروندان اشاره کرد.

وی، همچنین نبود فضای سبز کافی در محلات، فرصت تعامل اجتماعی، تفریح خانوادگی و فعالیت بدنی در محیط‌های طبیعی را محدود دانست و افزود: این معضل می‌تواند بر سلامت جسمی و روانی شهروندان تأثیر بگذارد.

توسعه متوازن، مطالبه‌ای برای آینده شهر

این کارشناس شهرسازی ادامه داد: اکنون انتظار می‌رود مدیریت شهری تربت‌حیدریه در کنار تداوم پروژه‌های عمرانی و خدماتی، موضوع توسعه پایدار و حفظ سرمایه‌های طبیعی شهر را نیز به یکی از اولویت‌های اصلی خود تبدیل کند.

وی بیان کرد: پیش‌بینی فضای سبز در طراحی اولیه پروژه‌های پیاده‌روسازی، کاشت درختان سایه‌دار، ایجاد باغچه‌های شهری، توسعه پارک‌های محله‌ای، استفاده از گونه‌های بومی و مصالح نفوذپذیر و بهره‌گیری از ظرفیت نیروهای متخصص فضای سبز، می‌تواند بخشی از این مسیر باشد.

وی گفت: بی‌تردید بهسازی معابر و توسعه زیرساخت‌ها از نیازهای اساسی شهر است، اما این توسعه زمانی می‌تواند به ارتقای واقعی کیفیت زندگی منجر شود که طبیعت نیز سهم خود را در سیمای شهری حفظ کند.

خاکی اظهار کرد: تربت‌حیدریه برای تبدیل شدن به شهری زیست‌پذیر، بیش از آنکه به پیاده‌روهای صرفاً سیمانی نیاز داشته باشد، به خیابان‌های سایه‌دار، پارک‌های محله‌ای و فضاهایی نیاز دارد که شهروندان در آن نفس بکشند.

انتهای خبر/