به گزارش خبرنگار گروه فرهنگی پایگاه خبری تحلیلی «صبح توس»؛ کاشمر از دیرباز به‌عنوان یکی از شهرهای برخوردار از پیشینه فرهنگی و علمی در خراسان رضوی شناخته شده و حضور شخصیت‌های علمی، ادبی و فرهنگی، بخش مهمی از هویت تاریخی این شهرستان را شکل داده است.
علاقه به دانش‌اندوزی، مطالعه و فعالیت‌های علمی در میان اقشار مختلف جامعه، ظرفیتی ارزشمند برای توسعه فرهنگی منطقه به شمار می‌رود؛ ظرفیتی که تداوم آن به تقویت زیرساخت‌های کتاب و کتاب‌خوانی نیاز دارد. در حال حاضر، شهرستان کاشمر دارای ۱۳ کتابخانه عمومی شامل ۸ کتابخانه نهادی و ۵ کتابخانه مشارکتی است که مجموع منابع آن‌ها به حدود ۱۳۲ هزار نسخه می‌رسد و نزدیک به یک‌هزار و ۶۵ نفر در این کتابخانه‌ها عضویت دارند.
با وجود این ظرفیت، بلاتکلیفی کتابخانه مرکزی و فرسودگی برخی فضاهای مطالعاتی، ضرورت بازنگری در وضعیت زیرساخت‌های کتاب‌خوانی شهرستان را برجسته کرده است. دسترسی به کتاب و امکانات مطالعاتی نباید به موقعیت جغرافیایی، شرایط اقتصادی یا گروه اجتماعی افراد محدود شود؛ چراکه عدالت فرهنگی زمانی محقق می‌شود که همه شهروندان، از دانش‌آموزان و دانشجویان تا روستاییان و سایر اقشار جامعه، فرصت مناسبی برای بهره‌مندی از منابع علمی و فرهنگی داشته باشند.
از این منظر، توسعه کتابخانه‌ها، نوسازی فضاهای موجود و تعیین تکلیف طرح کتابخانه مرکزی، از موضوعات مهم در مسیر تقویت فرهنگ مطالعه و ارتقای زیرساخت‌های فرهنگی کاشمر به شمار می‌رود.
ضرورت توسعه زیرساخت‌های کتاب‌خوانی و رفع محرومیت فرهنگی در کاشمر
حمیدرضا بی‌تقصیر در گفتگو با خبرنگار ما؛ با تأکید بر ضرورت توسعه زیرساخت‌های کتاب‌خوانی در کاشمر، اظهار داشت: هفته کتاب و کتاب‌خوانی نباید صرفاً به اجرای برنامه‌های مناسبتی و تجلیل از کتابداران محدود شود، بلکه باید فرصتی برای شناسایی مشکلات کتابخانه‌ها، بررسی مطالبات فعالان حوزه نشر و تدوین برنامه‌های اجرایی برای ارتقای فرهنگ مطالعه در شهرستان باشد.
وی با بیان اینکه توسعه کتاب‌خوانی به برنامه‌ریزی منسجم و مشارکت نهادهای فرهنگی نیاز دارد، خاطرنشان کرد: پیشنهاد می‌شود ستاد عملیاتی هفته کتاب با حضور نویسندگان، مؤلفان، مترجمان و کتابداران و با حمایت شورای فرهنگ عمومی تشکیل شود تا مشکلات زیرساختی و موانع دسترسی اقشار مختلف به منابع مطالعاتی بررسی و برای رفع آن‌ها تصمیم‌گیری شود.
فعال فرهنگی کاشمر با اشاره به وضعیت کتابخانه مرکزی شهرستان تصریح کرد: موضوع احداث این مجموعه از سال‌های ابتدایی دهه ۱۳۹۰ مطرح شده و قرار بود در محل کتابخانه امام خمینی (ره) واقع در پردیس شهید عسکری اجرایی شود، اما با گذشت بیش از یک دهه هنوز این طرح به سرانجام نرسیده است. تعیین تکلیف این پروژه و مشخص‌شدن برنامه اجرایی آن باید در اولویت مسئولان قرار گیرد.
وی افزود: در کنار کتابخانه مرکزی، وضعیت کتابخانه‌های مدارس، مراکز آموزش عالی، زندان و کتابخانه مزار آقای شهید نیز نیازمند توجه است. برخی از این مجموعه‌ها با کمبود منابع جدید، تجهیزات و امکانات مطالعاتی مواجه‌اند و لازم است برای بهبود شرایط آن‌ها برنامه‌ریزی شود. همچنین ظرفیت مجمع خیرین مدرسه‌ساز و خیرین کتابخانه‌ساز می‌تواند در تأمین منابع و تجهیزات موردنیاز مؤثر باشد.
بی‌تقصیر با تأکید بر ضرورت تحقق عدالت فرهنگی عنوان کرد: دسترسی به کتاب نباید محدود به گروه یا منطقه خاصی باشد. وضعیت دسترسی کارگران، بازنشستگان، بانوان خانه‌دار، دانشجویان و روستاییان باید بررسی شود و از ظرفیت مساجد، مدارس، مراکز عمومی و کتابخانه‌های سیار برای گسترش خدمات مطالعاتی استفاده شود.
وی با اشاره به ضرورت حمایت از تولید آثار علمی و فرهنگی بومی بیان کرد: ایجاد بانک اطلاعاتی از پایان‌نامه‌ها و پژوهش‌های مرتبط با تاریخ، جغرافیا و فرهنگ کاشمر می‌تواند زمینه شناسایی آثار ارزشمند و تبدیل آن‌ها به کتاب را فراهم کند. همچنین کتابخانه‌های عمومی و دانشگاهی باید بخشی از منابع خود را به آثار نویسندگان بومی اختصاص دهند و از معرفی و انتشار این آثار حمایت کنند.
فعال فرهنگی کاشمر در پایان با تأکید بر ضرورت پاسخگویی دستگاه‌های متولی اظهار داشت: شهرداری، شورای اسلامی شهر و نهادهای فرهنگی باید در قبال توسعه زیرساخت‌های کتاب‌خوانی مسئولیت‌پذیر باشند. برگزاری منظم جلسات انجمن کتابخانه‌های عمومی، پیگیری تعیین تکلیف کتابخانه مرکزی و حمایت از کتاب‌فروشان، ناشران و نویسندگان بومی باید از سطح پیشنهاد فراتر رفته و به برنامه‌های اجرایی و دارای زمان‌بندی تبدیل شود.
توسعه زیرساخت‌های کتاب‌خوانی نیازمند حمایت مدیریت شهری است
مهدی نایه‌در در گفت‌وگو با خبرنگار ما؛ با تأکید بر ضرورت توجه مدیریت شهری به توسعه زیرساخت‌های فرهنگی، اظهار داشت: کتابخانه‌ها تنها مکانی برای نگهداری و امانت کتاب نیستند، بلکه بخشی از هویت فرهنگی شهرها و از مهم‌ترین زیرساخت‌های اجتماعی به شمار می‌روند که در ارتقای تعاملات اجتماعی، گسترش فرهنگ مطالعه و تقویت سرمایه فرهنگی جامعه نقش دارند.
وی با بیان اینکه توسعه شهری نباید صرفاً بر اجرای پروژه‌های عمرانی و توسعه امکانات فنی متمرکز باشد، خاطرنشان کرد: همان‌طور که برای معابر و تأسیسات شهری برنامه‌ریزی و اعتبار مشخصی در نظر گرفته می‌شود، زیرساخت‌های اجتماعی از جمله کتابخانه‌ها نیز باید در اولویت مدیریت شهری قرار گیرند. این مراکز فضایی برای حضور شهروندان، تبادل اندیشه و دسترسی عمومی به منابع علمی و فرهنگی فراهم می‌کنند.
معاون سیاسی امنیتی فرمانداری کاشمر با اشاره به ضرورت تعیین جایگاه مشخص برای فرهنگ در بودجه شهرداری تصریح کرد: اگر مدیریت شهری برای درآمدهای سالانه خود برنامه‌ریزی می‌کند، لازم است بخشی از این منابع نیز به حوزه فرهنگ اختصاص یابد. برای نمونه، اختصاص نیم درصد از بودجه هزار میلیارد تومانی شهرداری می‌تواند پنج میلیارد تومان اعتبار برای فعالیت‌های فرهنگی فراهم کند که در صورت برنامه‌ریزی مناسب، بخشی از نیازهای زیرساختی این حوزه را پوشش خواهد داد.
نایه‌در با تأکید بر مسئولیت شهرداری و شورای اسلامی شهر در تقویت امکانات کتابخانه‌ای عنوان کرد: توجه به کتابخانه‌ها باید در کنار سایر اولویت‌های مدیریت شهری قرار گیرد و برای توسعه و بهبود این مراکز، اعتبارات متناسب پیش‌بینی شود. کاشمر با برخورداری از پیشینه علمی و فرهنگی و شخصیت‌های برجسته ادبی و پژوهشی، شایسته امکاناتی متناسب با ظرفیت‌های خود است.
وی با اشاره به اهمیت حمایت از مراکز عرضه کتاب افزود: توسعه فرهنگ مطالعه تنها با ساخت کتابخانه محقق نمی‌شود، بلکه کتاب‌فروشی‌ها نیز بخش مهمی از زنجیره فرهنگی هستند. شهروندان باید امکان دسترسی به کتاب‌های تازه منتشرشده و منابع متنوع را داشته باشند و مدیریت شهری نیز برای حمایت از فعالیت این مراکز برنامه‌ریزی کند.
معاون سیاسی امنیتی فرمانداری کاشمر در پایان با تأکید بر اینکه برنامه‌های فرهنگی نباید به مناسبت‌های خاص محدود شوند، خاطرنشان کرد: تقویت کتابخانه‌ها، حمایت از کتاب‌فروشی‌ها و فراهم‌کردن دسترسی عمومی به منابع مطالعاتی باید به‌عنوان برنامه‌ای مستمر در مدیریت شهری دنبال شود. توسعه واقعی شهر زمانی محقق می‌شود که در کنار پروژه‌های عمرانی، هویت فرهنگی و زیرساخت‌های اجتماعی نیز مورد توجه قرار گیرند.
تعیین تکلیف کتابخانه مرکزی، ضرورتی برای توسعه زیرساخت‌های فرهنگی کاشمر
اکرم رمضانی در گفت‌وگو با خبرنگار گروه فرهنگی پایگاه خبری تحلیلی «صبح‌توس»؛ با اشاره به ضرورت توسعه زیرساخت‌های کتابخانه‌ای شهرستان، اظهار داشت: کاشمر در حال حاضر دارای ۱۳ کتابخانه عمومی شامل ۸ کتابخانه نهادی و ۵ کتابخانه مشارکتی است که مجموع اعضای آن‌ها حدود یک‌هزار و ۶۵ نفر و تعداد منابع موجود در این مجموعه‌ها حدود ۱۳۲ هزار نسخه است. همچنین ۱۹ نفر از کارکنان کتابخانه‌های عمومی شهرستان مسئولیت ارائه خدمات به اعضا و مراجعان را بر عهده دارند.
وی با بیان اینکه کتابخانه‌ها باید فراتر از محل نگهداری و امانت کتاب فعالیت کنند، خاطرنشان کرد: این مراکز می‌توانند به پایگاه‌هایی برای یادگیری، رشد فکری، تعامل اجتماعی و تقویت فعالیت‌های فرهنگی تبدیل شوند. تحقق این هدف مستلزم توجه هم‌زمان به کیفیت فضاهای کتابخانه‌ای، امکانات موجود و تنوع خدمات ارائه‌شده به گروه‌های مختلف سنی است.
رئیس اداره کتابخانه‌های عمومی کاشمر با تأکید بر ضرورت تعیین تکلیف ساختمان کتابخانه مرکزی شهرستان تصریح کرد: بنای فعلی این مجموعه به بازسازی اساسی نیاز دارد و فرسودگی سیستم برق و وضعیت نامناسب کف مخزن کتابخانه از جمله مشکلاتی است که باید مورد رسیدگی قرار گیرد. این شرایط ضرورت تصمیم‌گیری درباره آینده ساختمان و انتخاب راهکاری اساسی برای رفع مشکلات آن را دوچندان کرده است.
رمضانی با اشاره به دو راهکار پیشنهادی برای تعیین تکلیف کتابخانه مرکزی عنوان کرد: گزینه نخست، تخریب ساختمان فعلی و احداث بنای جدید است که اجرای آن به بررسی‌های کارشناسی، تعیین تکلیف مسائل حقوقی و مالکیتی و همکاری دستگاه‌های مرتبط نیاز دارد. در صورت تحقق این پیشنهاد، می‌توان ساختمانی متناسب با نیازهای مطالعاتی و فرهنگی شهرستان احداث کرد که علاوه بر مخزن کتاب و سالن مطالعه، فضاهای فرهنگی و خدماتی مناسبی نیز داشته باشد.
وی افزود: در صورت فراهم نبودن شرایط احداث ساختمان جدید، راهکار دوم انجام بهسازی اساسی بنای موجود است. در این صورت، تعویض کامل و ایمن‌سازی سیستم برق و تعمیر کف مخزن باید در اولویت اقدامات قرار گیرد تا مشکلات اصلی ساختمان برطرف شود.
رئیس اداره کتابخانه‌های عمومی کاشمر با تأکید بر ضرورت همکاری دستگاه‌های اجرایی خاطرنشان کرد: شهرداری، شورای اسلامی شهر و سایر مجموعه‌های مرتبط می‌توانند در بررسی راهکارها و فراهم‌کردن مقدمات اجرایی نوسازی کتابخانه مرکزی نقش مؤثری داشته باشند.
وی در پایان با اشاره به ضرورت توسعه فعالیت‌های فرهنگی کتابخانه‌ها اظهار داشت: برگزاری نشست‌های کتاب‌خوان، معرفی کتاب، قصه‌گویی، بلندخوانی و برنامه‌های ویژه کودکان و نوجوانان باید در کنار رفع مشکلات زیرساختی دنبال شود تا کتابخانه‌های عمومی بتوانند خدمات متنوع‌تر و مؤثرتری به شهروندان ارائه دهند.
در مجموع، وضعیت زیرساخت‌های کتاب‌خوانی کاشمر نشان می‌دهد که توسعه فرهنگ مطالعه تنها با برگزاری برنامه‌های مناسبتی محقق نمی‌شود و به تصمیم‌های عملی و حمایت مستمر مسئولان نیاز دارد.
بلاتکلیفی کتابخانه مرکزی، فرسودگی ساختمان موجود، ضرورت نوسازی امکانات و محدودیت دسترسی برخی اقشار به منابع مطالعاتی، مسائلی هستند که رسیدگی به آن‌ها باید در اولویت قرار گیرد.
در این مسیر، همکاری شهرداری، شورای اسلامی شهر، فرمانداری، نهادهای فرهنگی و خیران می‌تواند زمینه‌ساز تحول زیرساخت‌ها و تحقق عدالت فرهنگی در شهرستان باشد.
انتهای خبر/
نظرات (0)
هنوز نظری ثبت نشده است. اولین نظر را شما بگذارید!