به گزارش خبرنگار گروه اقتصادی پایگاه خبری «صبح توس»؛ افشین شریعت، رئیس هیئت‌مدیره شرکت دانش‌بنیان پترو آویژه توس، از جمله فعالان حوزه فناوری و صنعت است که مسیر حرفه‌ای خود را از تحصیل در دانشگاه صنعتی شریف آغاز کرده و پس از کسب تجربه در شرکت‌های دانش‌بنیان، تصمیم گرفته است کسب‌وکار مستقلی را راه‌اندازی کند.
این شرکت با تمرکز بر طراحی، ساخت و تأمین تجهیزات مورد استفاده در صنایع نفت، گاز، پتروشیمی و فولاد فعالیت می‌کند؛ تجهیزاتی که به گفته شریعت، بخشی از آن‌ها پیش‌تر از خارج از کشور تأمین می‌شدند و محدودیت‌های واردات، ضرورت توسعه توان داخلی در این حوزه را بیش از گذشته آشکار کرده است.
شریعت در این گفت‌وگو از مسیر شکل‌گیری شرکت، تجربه‌های کاری پیش از کارآفرینی، اهمیت بومی‌سازی تجهیزات پیشرفته و نقشی که جوانان متخصص می‌توانند در توسعه صنعتی کشور ایفا کنند، سخن گفته است.
صبح توس: از مسیر تحصیلی و حرفه‌ای خودتان بگویید. چطور شد که وارد حوزه صنعت و کارآفرینی شدید؟
شریعت: من متولد دهه ۶۰ هستم و مانند بسیاری از افراد، مسیر تحصیلی‌ام را از دانشگاه آغاز کردم. این فرصت را داشتم که در دانشگاه صنعتی شریف، یکی از دانشگاه‌های مطرح کشور، تحصیل کنم و مراحل تحصیلی خودم را پشت سر بگذارم.
بعد از دوران دانشگاه، بلافاصله وارد بازار کار شدم. تقریباً در فاصله سنی ۲۵ تا ۳۰ سالگی، در شرکت‌های دانش‌بنیانی که در همین حوزه صنعتی فعالیت می‌کردند، مشغول به کار بودم و توانستم تجربه‌های خوبی به دست بیاورم.
در آن سال‌ها تلاش کردم صرفاً به وظایفی که به من محول می‌شد، محدود نمانم. سعی می‌کردم بخش‌های مختلف کار را بشناسم، با فرایندهای گوناگون آشنا شوم و تجربه‌ام را در زمینه‌های مختلف افزایش بدهم. به نظرم، کسی که می‌خواهد در آینده کسب‌وکار خودش را راه‌اندازی کند، باید پیش از هر چیز شناخت مناسبی از فضای واقعی کار و مسائل آن پیدا کند.
به‌تدریج احساس کردم تجربه و شناختی که به دست آورده‌ام، می‌تواند زمینه‌ای برای ایجاد یک کسب‌وکار مستقل باشد. به همین دلیل، کم‌کم به فکر راه‌اندازی شرکتی افتادم که بتوانم ایده‌ها و علاقه‌مندی‌های خودم را در آن دنبال کنم.
صبح توس: شرکت دانش‌بنیان پترو آویژه توس چگونه شکل گرفت؟
شریعت: این اتفاق در حوالی ابتدای سال ۱۴۰۰ رقم خورد. در آن مقطع، یکی از همکاران سابقم را که شناخت خوبی از او داشتم، به‌عنوان شریک انتخاب کردم. با هم گفت‌وگو کردیم، ایده‌هایمان را روی کاغذ آوردیم و تلاش کردیم قدم‌به‌قدم برای اجرایی کردن آن‌ها پیش برویم.
در ادامه، افراد دیگری را هم به مجموعه اضافه کردیم و تیم بزرگ‌تری شکل گرفت. به این ترتیب، پایه‌های شرکت را بنا گذاشتیم و از آن زمان تاکنون، مجموعه به‌تدریج رشد کرده است.
راه‌اندازی یک کسب‌وکار، به‌ویژه در حوزه تجهیزات صنعتی پیشرفته، کار ساده‌ای نیست. شما باید هم شناخت فنی داشته باشید، هم بتوانید تیم مناسبی تشکیل بدهید و هم نیازهای واقعی بازار را بشناسید. از طرف دیگر، باید برای مسائل مالی، اجرایی و ارتباط با کارفرمایان نیز راهکار پیدا کنید.
ما هم در این مسیر با چالش‌هایی روبه‌رو بوده‌ایم، اما تلاش کرده‌ایم با تکیه بر تجربه‌های قبلی، همراهی اعضای تیم و شناختی که از صنعت داریم، مسیر رشد شرکت را ادامه بدهیم.
صبح توس: پترو آویژه توس در چه حوزه‌ای فعالیت می‌کند و محصولات آن چه کاربردی دارند؟
شریعت: حوزه فعالیت شرکت ما، تجهیزات دوار مورد استفاده در صنایع نفت، گاز، پتروشیمی و فولاد است. این تجهیزات در فرایندهای مختلف صنعتی کاربرد دارند و بخشی از نیازهای مهم این صنایع را برطرف می‌کنند.
از جمله تجهیزاتی که در این حوزه با آن‌ها سروکار داریم، می‌توان به پمپ‌ها، کمپرسورها و گیربکس‌ها اشاره کرد. پمپ‌ها و کمپرسورها در انتقال سیالات و ایجاد فشار موردنیاز برای حرکت آن‌ها نقش مهمی دارند. برای اینکه یک سیال از نقطه‌ای به نقطه دیگر منتقل شود، بسته به شرایط فرایند، باید فشار مناسبی ایجاد شود و این کار با استفاده از تجهیزات متناسب با همان فرایند انجام می‌گیرد.
البته تجهیزات مورد استفاده در صنایع مختلف، با توجه به نوع سیال، دمای کارکرد، فشار عملیاتی و شرایط محیطی، تفاوت‌های زیادی با یکدیگر دارند. به همین دلیل، طراحی و ساخت آن‌ها باید بر اساس الزامات فنی و استانداردهای معتبر انجام شود و مراحل نصب و راه‌اندازی نیز با دقت کافی صورت بگیرد.
شرکت ما تلاش می‌کند نیاز کارفرمایان در صنایع نفت، گاز و پتروشیمی را در این زمینه برطرف کند. در چنین صنایعی، تجهیزات باید از نظر عملکرد، کیفیت و قابلیت اطمینان، پاسخگوی شرایط دشوار بهره‌برداری باشند. بنابراین، دانش فنی و تجربه عملی در طراحی و ساخت آن‌ها اهمیت زیادی دارد.
صبح توس: چه ضرورتی باعث شد که بومی‌سازی این تجهیزات را در اولویت فعالیت خود قرار دهید؟
شریعت: بخشی از تجهیزاتی که در حوزه فعالیت ما قرار می‌گیرند، پیشرفته و دارای فناوری پیچیده هستند. در گذشته، بسیاری از این محصولات یا نمونه‌های مشابه آن‌ها از خارج از کشور تأمین می‌شدند. اما محدودیت‌های ناشی از تحریم‌ها باعث شده است که تهیه برخی تجهیزات دشوارتر شود و در مواردی نیز محصولات موردنیاز با هزینه‌های بسیار بالاتری به دست مصرف‌کننده برسند.
در چنین شرایطی، کشور با دو مسیر اصلی روبه‌رو است. یک مسیر این است که برای تأمین تجهیزات موردنیاز، همچنان به واردات وابسته بمانیم و هزینه‌های مربوط به آن را بپردازیم. در این حالت، محصول وارد کشور می‌شود، اما لزوماً دانش فنی لازم برای طراحی و ساخت آن نیز در داخل به دست نمی‌آید.
مسیر دیگر این است که شرکت‌های دانش‌بنیان داخلی توسعه پیدا کنند و به‌تدریج توانایی طراحی، تولید و توسعه این محصولات را به دست بیاورند. طبیعتاً دستیابی به این توانمندی زمان می‌برد و در ابتدای مسیر ممکن است محصول داخلی از همه نظر با نمونه خارجی برابر نباشد، اما با کسب تجربه، سرمایه‌گذاری در تحقیق و توسعه و استفاده از توان متخصصان، می‌توان کیفیت را بهبود داد.
به اعتقاد من، باید این فرصت را برای شرکت‌های داخلی فراهم کنیم تا فناوری را یاد بگیرند، توسعه بدهند و در نهایت محصولی تولید کنند که نه‌تنها نیاز داخل را تأمین کند، بلکه قابلیت رقابت با نمونه‌های خارجی را نیز داشته باشد.
صبح توس: آیا تولید داخلی این تجهیزات صرفاً به معنای جایگزینی کالای وارداتی است یا دستاوردهای دیگری هم به همراه دارد؟
شریعت: موضوع فقط جایگزین کردن یک محصول خارجی با محصول داخلی نیست. وقتی یک تجهیز را در داخل کشور طراحی و تولید می‌کنیم، به‌تدریج دانش فنی مرتبط با آن نیز در اختیار متخصصان داخلی قرار می‌گیرد. این دانش می‌تواند در توسعه محصولات دیگر و حل مسائل مشابه مورد استفاده قرار بگیرد.
از طرف دیگر، تولید داخلی به شکل‌گیری و تقویت یک زنجیره از توانمندی‌ها کمک می‌کند. برای تولید یک تجهیز صنعتی، فقط به یک محصول نهایی نیاز نداریم؛ بلکه طراحی، مهندسی، ساخت، آزمون، کنترل کیفیت و خدمات پس از فروش نیز اهمیت دارند. توسعه این بخش‌ها می‌تواند زمینه فعالیت متخصصان و مجموعه‌های مختلف را فراهم کند.
در حوزه تجهیزات پیشرفته، کسب دانش فنی یک فرایند تدریجی است. ممکن است در ابتدا بخشی از مسیر برای یک مجموعه دشوار باشد، اما هر پروژه تجربه تازه‌ای به همراه دارد. اگر این تجربه‌ها ثبت و به دانش قابل استفاده تبدیل شوند، امکان ارتقای کیفیت و توسعه محصولات جدید بیشتر خواهد شد.
من معتقدم جوانان ایرانی توانایی بالایی دارند و اگر فرصت فعالیت، تجربه‌اندوزی و آزمون‌وخطا برای آن‌ها فراهم شود، می‌توانند به سطحی از توانمندی برسند که حتی در بعضی زمینه‌ها از محصولات خارجی نیز پیشی بگیرند.
صبح توس: شرکت شما طی پنج سال فعالیت چه دستاوردهایی داشته است؟
شریعت: خدا را شکر، در حدود پنج سال فعالیت توانسته‌ایم بیش از ۳۰۰ پروژه را در ارتباط با مجتمع‌ها و مجموعه‌های صنعتی اجرا کنیم و رضایت کارفرمایان را جلب کنیم. این تعداد پروژه برای یک مجموعه دانش‌بنیان، تجربه ارزشمندی است؛ زیرا هر پروژه با شرایط، نیازها و الزامات خاص خودش همراه است.
ما در این مدت تلاش کرده‌ایم نیازهای کارفرمایان را به‌درستی بشناسیم و متناسب با شرایط هر پروژه، راهکار فنی ارائه کنیم. در صنایع نفت، گاز، پتروشیمی و فولاد، تجهیزات نقش مهمی در عملکرد مجموعه‌ها دارند و به همین دلیل، اعتماد کارفرما و کیفیت اجرای پروژه از اهمیت بالایی برخوردار است.
طبیعتاً مسیر رشد ما همچنان ادامه دارد و برای توسعه فعالیت‌ها باید بتوانیم دانش فنی، توان اجرایی و ظرفیت تیم را افزایش بدهیم. بااین‌حال، تجربه پروژه‌هایی که تاکنون انجام داده‌ایم، به ما کمک کرده است شناخت دقیق‌تری از نیازهای صنعت به دست بیاوریم و برای گام‌های بعدی آماده‌تر باشیم.
صبح توس: پیش از راه‌اندازی پترو آویژه توس، چه تجربه‌هایی در مسیر کارآفرینی داشتید؟ آیا از همان ابتدا موفق بودید؟
شریعت: خیر، مسیر من هم بدون شکست نبوده است. پیش از آنکه شرکت فعلی را راه‌اندازی کنم، چند بار تلاش کردم کسب‌وکار خودم را شروع کنم، اما آن تلاش‌ها به نتیجه‌ای که انتظار داشتم نرسیدند.
به نظرم، یکی از دلایل این اتفاق آن بود که در بعضی از آن تجربه‌ها، هنوز به اندازه کافی تجربه نداشتم. گاهی زمان مناسبی برای شروع انتخاب نکرده بودم و گاهی هم تیم یا شریک مناسبی در کنارم نبود. این مسائل باعث می‌شد نتوانیم آن‌طور که باید، ایده‌هایمان را به نتیجه برسانیم.
اما شکست به این معنا نیست که فرد باید برای همیشه از تلاش دست بکشد. هر تجربه ناموفق می‌تواند نکته‌ای به ما یاد بدهد؛ به شرطی که بتوانیم دلایل آن را بررسی کنیم و اشتباهاتمان را در مراحل بعدی تکرار نکنیم.
من هم به‌تدریج متوجه شدم که برای راه‌اندازی کسب‌وکار، تنها داشتن دانش فنی یا علاقه کافی نیست. انتخاب شریک مناسب، تشکیل تیم، شناخت بازار و زمان‌بندی درست نیز اهمیت دارند. مجموعه این تجربه‌ها به من کمک کرد در نهایت بتوانم با آمادگی بیشتری مسیر فعلی را آغاز کنم.
صبح توس: شما به سخنرانی یکی از چهره‌های مطرح اقتصادی درباره مراحل زندگی شغلی اشاره کردید. این دیدگاه چه تأثیری بر نگاه شما به کارآفرینی داشته است؟
شریعت: من سخنرانی یکی از افراد شناخته‌شده در حوزه اقتصاد را شنیدم که درباره مراحل مختلف زندگی حرفه‌ای صحبت می‌کرد. خلاصه دیدگاه او این بود که افراد در هر دوره سنی باید تمرکز مشخصی داشته باشند و متناسب با تجربه و توانایی خود تصمیم بگیرند.
بر اساس آن دیدگاه، فرد در سال‌های نخست زندگی باید بیشتر به یادگیری و افزایش دانش بپردازد. در این دوره، دانشگاه، محیط کار و ارتباط با افراد باتجربه فرصت‌هایی برای یادگیری فراهم می‌کنند. هرچه فرد بتواند اطلاعات و مهارت‌های بیشتری کسب کند، در مراحل بعدی انتخاب‌های آگاهانه‌تری خواهد داشت.
در مرحله بعد، حضور در شرکت‌های کوچک یا مجموعه‌هایی که امکان آشنایی با بخش‌های مختلف کار را فراهم می‌کنند، می‌تواند تجربه ارزشمندی باشد. در یک مجموعه کوچک، فرد ممکن است با بخش‌های متنوعی از فعالیت سازمان آشنا شود و درک جامع‌تری از نحوه اداره یک کسب‌وکار پیدا کند.
در ادامه این مسیر، فرد می‌تواند با تکیه بر دانش و تجربه‌ای که به دست آورده است، برای راه‌اندازی کسب‌وکار خودش اقدام کند. طبیعتاً در این مرحله هم شکست و آزمون‌وخطا بخشی از مسیر است و فرد باید توانایی بازگشت و ادامه دادن را داشته باشد.
این دیدگاه همچنین بر تمرکز بیشتر در سال‌های بعدی بر حوزه تخصصی، انتقال تدریجی مسئولیت‌ها به نسل جوان‌تر و استفاده از تجربه برای راهنمایی دیگران تأکید داشت.
من نمی‌گویم همه افراد باید دقیقاً بر اساس یک جدول سنی حرکت کنند؛ شرایط زندگی، فرصت‌ها و توانایی‌های افراد متفاوت است. اما اصل این دیدگاه برای من قابل توجه بود: اینکه یادگیری، کسب تجربه، راه‌اندازی کسب‌وکار، تخصص‌یافتن و انتقال تجربه، هرکدام جایگاه خودشان را در مسیر حرفه‌ای دارند.
صبح توس: شما هم تقریباً از ۳۰ سالگی کسب‌وکار خودتان را آغاز کردید. فکر می‌کنید تجربه‌های پیشین چقدر در این تصمیم مؤثر بودند؟
شریعت: تجربه‌های قبلی نقش مهمی داشتند. من پیش از راه‌اندازی شرکت، چند سال در محیط‌های کاری مختلف حضور داشتم و از نزدیک با مسائل و فرایندهای کسب‌وکار آشنا شده بودم. همین تجربه‌ها کمک کرد وقتی تصمیم به راه‌اندازی مجموعه خودم گرفتم، نگاه واقع‌بینانه‌تری داشته باشم.
البته صرفاً گذشت زمان باعث آمادگی نمی‌شود. ممکن است فرد سال‌ها در یک محیط کار کند، اما اگر به یادگیری و شناخت بخش‌های مختلف توجه نداشته باشد، تجربه کافی به دست نیاورد. مهم این است که فرد از فرصت‌های کاری استفاده کند، مسئولیت بپذیرد و از مواجهه با مسائل جدید نترسد.
در کنار تجربه، باید علاقه هم وجود داشته باشد. من به رشته تحصیلی و حوزه کاری خودم علاقه داشتم و دوست داشتم بتوانم نقشی جدی‌تر در این زمینه ایفا کنم. همین علاقه باعث شد با وجود شکست‌های قبلی، از تصمیم خودم منصرف نشوم و در نهایت مسیر راه‌اندازی شرکت را دنبال کنم.
صبح توس: با توجه به اینکه از یک خانواده کارمند و محتاط آمده‌اید، تصمیم به راه‌اندازی کسب‌وکار مستقل برایتان دشوار نبود؟
شریعت: به هر حال، وقتی فرد در خانواده‌ای بزرگ می‌شود که اعضای آن بیشتر کارمند بوده‌اند و نگاه محتاطانه‌تری به مسائل شغلی داشته‌اند، ممکن است مسیر کارآفرینی برایش متفاوت باشد. کارآفرینی با عدم قطعیت همراه است و نمی‌توان از همان ابتدا همه اتفاقات آینده را پیش‌بینی کرد.
بااین‌حال، من تصمیم گرفتم علاقه‌ام به حوزه تخصصی خودم را جدی بگیرم و برای رسیدن به هدفم تلاش کنم. طبیعتاً این تصمیم به معنای نادیده گرفتن خطرها نیست؛ بلکه به این معناست که فرد باید خطرها را بشناسد، برای آن‌ها برنامه داشته باشد و در عین حال از حرکت کردن نترسد.
به نظر من، اگر کسی به یک حوزه علاقه واقعی دارد و فکر می‌کند می‌تواند در آن ارزش‌آفرینی کند، نباید صرفاً به دلیل نگرانی از شکست، از دنبال کردن آن منصرف شود. باید تلاش کند شناختش را افزایش بدهد، با افراد مناسب همکاری کند و قدم‌هایش را با برنامه‌ریزی بردارد.
صبح توس: اگر بخواهید به جوانانی که قصد ورود به مسیر کارآفرینی دارند توصیه‌ای کنید، از کجا باید شروع کنند؟
شریعت: اولین توصیه من این است که به خودشان اعتماد داشته باشند و مسئولیت مسیر زندگی‌شان را بپذیرند. منظورم این نیست که از دیگران کمک نگیرند یا نقش خانواده، دوستان و مسئولان را نادیده بگیرند؛ بلکه منظورم این است که نباید تمام امید و برنامه خودشان را به دیگران وابسته کنند.
هر فرد باید در درجه نخست روی توانایی‌ها و تلاش خودش حساب کند. اگر علاقه‌ای دارد، باید برای شناخت آن حوزه وقت بگذارد، دانش لازم را کسب کند و به‌تدریج تجربه به دست بیاورد. بعد از آن می‌تواند با شناخت بیشتر وارد بازار کار شود و برای راه‌اندازی کسب‌وکار تصمیم بگیرد.
توصیه دیگرم این است که افراد از شکست نترسند، اما از شکست هم بدون یادگیری عبور نکنند. اگر یک تلاش به نتیجه نرسید، باید بررسی کنند که مشکل کجا بوده است؛ آیا تجربه کافی نداشته‌اند، آیا تیم مناسبی انتخاب نکرده‌اند، آیا بازار را درست نشناخته‌اند یا زمان مناسبی برای شروع نبوده است.
بعد از این بررسی، باید دوباره تلاش کنند. ممکن است بار اول یا دوم به نتیجه نرسند، اما هر بار می‌توانند با شناخت بیشتری قدم بردارند. هیچ تضمینی وجود ندارد که هر فردی صرفاً با تکرار یک کار به موفقیت برسد؛ اما یادگیری از اشتباهات، اصلاح مسیر و استمرار تلاش، احتمال موفقیت را افزایش می‌دهد.
از طرف دیگر، جوانان باید به علاقه و تخصص خودشان احترام بگذارند. اگر واقعاً به یک حوزه علاقه دارند، آن را جدی بگیرند و برای پیشرفت در آن تلاش کنند. مسیر موفقیت ممکن است دشوار باشد، اما با شناخت، پشتکار و انتخاب‌های درست می‌توان فرصت‌های تازه‌ای ایجاد کرد.
صبح توس: در پایان، چشم‌انداز شما برای آینده شرکت پترو آویژه توس چیست؟
شریعت: هدف ما این است که بتوانیم توان فنی و اجرایی شرکت را بیشتر توسعه بدهیم و پاسخگوی بخش بیشتری از نیازهای صنایع کشور باشیم. حوزه تجهیزات دوار، به‌ویژه در صنایع نفت، گاز، پتروشیمی و فولاد، نیازمند دانش تخصصی و تجربه مستمر است و ما هم باید به‌صورت پیوسته توانمندی‌های خودمان را ارتقا بدهیم.
برای ما مهم است که در کنار اجرای پروژه‌ها، دانش فنی لازم برای طراحی و ساخت تجهیزات پیشرفته را نیز توسعه بدهیم. هرچه این توانمندی در داخل کشور بیشتر شود، امکان تأمین مطمئن‌تر تجهیزات و کاهش وابستگی به واردات نیز افزایش پیدا می‌کند.
من به توان جوانان متخصص کشور امیدوارم. اگر این نیروها فرصت پیدا کنند در حوزه تخصصی خود فعالیت کنند، تجربه به دست بیاورند و ایده‌هایشان را به مرحله اجرا برسانند، می‌توانند نقش مهمی در پیشرفت صنعتی کشور داشته باشند.
در نهایت، آرزوی من سلامتی و توفیق برای همه جوانانی است که با علاقه و انگیزه در مسیر تخصص و کارآفرینی قدم برمی‌دارند. امیدوارم بتوانند روی پای خودشان بایستند، از تجربه‌هایشان درس بگیرند و با تلاش مستمر، هم برای زندگی خودشان و هم برای جامعه ارزش‌آفرینی کنند.
انتهای خبر/
نظرات (0)
هنوز نظری ثبت نشده است. اولین نظر را شما بگذارید!