الهام کریمی در گفتگو با خبرنگار گروه اجتماعی پایگاه خبری تحلیلی «صبح توس»؛ با اشاره به افزایش توجه برخی خانواده‌ها به تاریخ‌های خاص برای انجام امور مهم اظهار کرد: این رفتار ترکیبی از عوامل روان‌شناختی، فرهنگی و اجتماعی است چراکه انسان‌ها به طور طبیعی تمایل دارند به اتفاقات مهم زندگی خود معنا دهند و گاهی تصور می‌کنند یک تاریخ خاص می‌تواند خوش‌یمن، سرنوشت‌ساز یا آغازگر آینده‌ای بهتر باشد در حالی که از نظر علمی، هیچ شواهدی وجود ندارد که نشان دهد یک عدد یا تاریخ مشخص می‌تواند بر سرنوشت افراد اثر واقعی بگذارد.

وی افزود: علاقه به تاریخ‌های خاص هم می‌تواند ریشه در باورهای سنتی و خرافی داشته باشد و هم از فشارهای اجتماعی و مدگرایی ناشی شود.

 این روانشناس اجتماعی اظهار کرد: برخی افراد تحت تأثیر باورهای قدیمی و نمادین برای اعداد و تاریخ‌ها معنا و قدرت ویژه‌ای قائل هستند و برخی دیگر بیشتر تحت تأثیر فضای مجازی، چشم‌وهم‌چشمی و میل به خاص بودن و متفاوت دیده شدن قرار می‌گیرند.

کریمی اظهار کرد: این پدیده فقط یک انتخاب شخصی نیست بلکه در بسیاری از موارد بازتابی از فضای عمومی جامعه و ارزش‌هایی است که در شبکه‌های اجتماعی بازتولید می‌شود.

وی بااشاره به اینکه بعضی والدین تصور می‌کنند یک تاریخ خاص می‌تواند بر آینده فرزندشان تأثیر بگذارد اظهار کرد: ذهن انسان در شرایط عدم قطعیت، به طور طبیعی به دنبال یافتن الگو و ایجاد احساس کنترل است و از آنجا که آینده فرزند برای هیچ پدر و مادری قابل پیش‌بینی کامل نیست برخی خانواده‌ها برای کاهش اضطراب خود به نمادها، تاریخ‌ها و نشانه‌های خاص متوسل می‌شوند تا احساس امنیت و اطمینان بیشتری پیدا کنند. 

این روانشانس اجتماعی افزود: این رفتار همیشه به معنای کنترل‌طلبی نیست بلکه بیشتر تلاشی روانی برای کاهش نگرانی و مدیریت ترس از آینده به شمار می‌رود.

کریمی تاکید کرد: این اصرار می‌تواند نشانه‌ای از غلبه میل به کنترل، کمال‌گرایی یا حتی فشار جمعی باشد. 

وی افزود: وقتی خانواده‌ای فقط به دلیل جذابیت ظاهری یک تاریخ تصمیمی مهم مانند زمان زایمان یا عقد را تغییر می‌دهد سازوکارهایی مانند اضطراب، وسواس فکری، هیجان جمعی و نیاز به خاص بودن می‌توانند در پس این انتخاب نقش داشته باشند.

این روانشناس اجتماعی نقش فضای مجازی را در تشدید این موج بسیار پررنگ دانست و گفت: وقتی در شبکه‌های اجتماعی، تاریخ‌های خاص به عنوان اتفاقی جذاب، متفاوت، لوکس یا حتی موفقیت‌آمیز نمایش داده می‌شود طبیعی است که افراد بیشتری به سمت تقلید از این رفتار سوق پیدا کنند.

کریمی اظهار کرد: نگرانی اصلی زمانی است که برخی خانواده‌ها تصمیم‌های مهم پزشکی را نه بر پایه نظر پزشک و شرایط جسمی مادر و نوزاد، بلکه صرفاً با توجه به جذابیت یک تاریخ خاص اتخاذ می‌کنند.

وی افزود: اگر سلامت مادر و نوزاد برای رسیدن به یک تاریخ خاص نادیده گرفته شود بسیار خطرناک است و این تصمیم از منظر روان‌شناسی نشانه غلبه هیجان‌ها و باورهای نمادین بر ارزیابی منطقی و عقلانی است.

این روانشناس اجتماعی هشدار داد: عادی شدن چنین تصمیم‌هایی می‌تواند در بلندمدت به کمرنگ شدن جایگاه علم، تخصص و مشورت حرفه‌ای در زندگی خانوادگی منجر شود و به بیان دیگر خطر اصلی این پدیده فقط به یک تاریخ خاص محدود نمی‌شود بلکه به رواج نوعی تصمیم‌گیری غیرعلمی در مسائل مهم زندگی باز می‌گردد.

کریمی به پیامدهای احتمالی این نگرش در رابطه والدین و فرزندان اشاره کرد و اظهار کرد: گاهی ممکن است والدین به دلیل تولد فرزند در یک تاریخ خاص انتظارات نمادین و غیر واقع‌ بینانه‌ای از فرزند پیدا کنند مثلاً تصور کنند چون کودک در روزی خاص به دنیا آمده باید موفق‌تر، خوش‌شانس‌تر یا متفاوت‌تر از دیگران باشد و این انتظارات اگرچه ممکن است در ابتدا بی‌اهمیت به نظر برسند اما در آینده می‌تواند به فشار روانی، کمال‌گرایی تحمیلی و شکل‌گیری رابطه‌ای کنترل‌گرانه منجر شوند.

وی افزود: نمی‌توان چنین نتیجه‌ای را به همه والدین تعمیم داد اما اگر این رفتار بخشی از یک الگوی کلی کمال‌گرایی و کنترل افراطی باشد احتمال استمرار آن در شیوه تربیت فرزند نیز وجود دارد.

این روانشناس اجتماعی افزود: در مواجهه با این پدیده، تمسخر خانواده‌ها نه‌تنها کمکی نمی‌کند بلکه حتی ممکن است مقاومت آن‌ها را بیشتر کند.

کریمی اظهار کرد: باید به جای قضاوت و برخورد تحقیرآمیز با زبان علمی، محترمانه و اقناعی با مردم سخن گفت و ریشه‌های فرهنگی و روانی این مسئله را جدی گرفت.

وی در پایان خطاب به خانواده‌هایی که برای زایمان یا عقد در تاریخ‌های خاص اصرار دارند گفت: ارزشمندترین هدیه‌ای که می‌توان به فرزند یا زندگی مشترک داد یک شروع سالم، آرام و آگاهانه است نه صرفاً یک عدد خاص در تقویم، و زیباترین تاریخ روزی است که در آن سلامت، آرامش و عشق حفظ شود و هیچ نمادی نباید از جان و سلامت عزیزان مهم‌تر باشد.

انتهای خبر/