رهبر چگونه انتخاب می شود؟

سیدحسین حسینی در گفتگو با خبرنگار گروه سیاسی پایگاه خبری تحلیلی «صبح توس»؛ با تشریح سازوکار قانونی معرفی رهبر در جمهوری اسلامی ایران طبق قانون اساسی و مبانی فقه شیعه، اظهار کرد: روند معرفی رهبر در ایران طبق قانون اساسی مشخص است. در صورت فقدان رهبری (اعم از فوت، شهادت یا عزل)، وظیفه انتخاب رهبر جدید بر عهده خبرگان رهبری است.

وی به شبهه رایج در مورد مدت زمان رهبری پرداخت و گفت: شبهه‌ای که مطرح می‌شود مبنی بر اینکه چرا رهبری مدت زمان مشخصی ندارد (مانند ۴، ۸، ۱۰ یا ۲۰ سال)، پاسخش در خود مفهوم رهبری نهفته است. رهبری امری «آنی» است؛ یعنی ممکن است کمتر از یک لحظه، فرد شایستگی لازم را از دست بدهد و از مقام خود عزل شود، چه رسد به یک سال.

این کارشناس افزود: بنابراین، این تصور که رهبری باید مدت زمان خاصی داشته باشد، اصولی نیست. رهبری آنی و کمتر از آنی است و اگر فرد از شئون ولایت فقیه بیفتد، دیگر شایستگی خبروی ندارد و معزول می‌شود. البته سازوکار قانونی خلع رهبر و انتخاب رهبر جدید توسط مجلس خبرگان رهبری پیش‌بینی شده است که این یک فرض قانونی است و اشکالی ندارد.

مکانیزم «کشف» ولی فقیه؛ فراتر از انتخاب صرف

کارشناس مسائل سیاسی به نحوه انتخاب اعضای خبرگان رهبری و نقش آن‌ها پرداخت و گفت: امروزه در رسانه‌ها به اشتباه اعلام می‌شود که انتخاب خبرگان رهبری بر اساس فقه شیعه، انتخاب از بین چند گزینه است، درحالی که چنین نیست. انتخاب ولی فقیه، «کشف» است، نه انتخاب.

وی تفاوت این دو مفهوم را این‌گونه شرح داد: تفاوت آن این است که در انتخاب، ما چند نفر را کاندیدا می‌کنیم و سپس از بین آن‌ها بر اساس فهم و تشخیص خودمان انتخاب می‌کنیم. اما در مکانیزم کشف ولی فقیه، خبرگان رهبری وظیفه دارند نزدیک‌ترین فرد به شاخصه‌های نائب امام زمان (عج) را برای اداره کشور بر مدار هندسه ولایت، «پیدا» و «جستجو» نمایند.

حسینی توضیح داد: این شاخصه‌ها تعریف و تطبیق داده می‌شوند بر افراد واجد شرایط. نکته جالب این است که از منظر فقه شیعه، محدوده جغرافیایی و ملیت، محدودیتی برای ولی فقیه ایجاد نمی‌کند؛ یعنی اشکالی ندارد که ولی فقیه متعلق به کشور خاصی نباشد.

وی به پذیرش جایگاه ولی فقیه ایران توسط رهبران مذهبی دیگر کشورها اشاره کرد و گفت: هر محدوده جغرافیایی می‌تواند نائب عام امام زمان (عج) خود را داشته باشد؛ نواب عام طولی و عرضی. همان‌گونه که قبلاً در مورد مقام معظم رهبری، مراجع تقلید در عراق (سیستانی)، لبنان (سید حسن نصرالله) و دیگر کشورها، ایشان را به عنوان ولی امر مسلمین پذیرفته‌اند.

ضرورت ولایت فقیه در زندگی اسلامی و حکومتداری

حسینی با بیان اینکه در غیاب امام زمان (عج)، نواب عام ایشان به مسند امور مسلمین می‌رسند، به چرایی نیاز به این سازوکار پرداخت: ما در سیستم سبک زندگی اسلامی، باید زندگی فردی و اجتماعی خود را بر مدار ولایت تعریف کنیم؛ ولایت یا به دلیل شهادت یا غیبت، در دسترس مستقیم نیست. اما وجود دارد و امور را به سمت ظهور پیش می‌برد.

وی افزود: اما به اراده و خواسته مردم، که هزاران سال طول کشیده، ولی فقیه چهار نائب خاص معرفی کرده که مردم با آن‌ها ارتباط داشته باشند؛ سپس بنا به اراده و حکمت الهی، نواب خاص بیشتری معرفی نشد و مرحله رشد بشر به جایی رسید که علمای اسلام، بندگان ملتزم به مکتب به عنوان نایب عام امام زمان (عج) انتخاب شوند.

حسینی با تأکید بر اهمیت جایگاه ولایت فقیه در نظام جمهوری اسلامی، گفت: بدون ولایت فقیه، تشکیل یک حکومت شرعی اسلامی و حتی یک زندگی شرعی اسلامی ممکن نیست؛ در نظام جمهوری اسلامی، هرگونه دخل و تصرف در امور عمومی، اموال عمومی، جان و ناموس مردم غیرشرعی است، مگر اینکه ولی فقیه در رأس حضور داشته و اختیارات را تنفیذ کند.

وی گفت: در غیر این صورت، حتی نمازجمعه، اخذ مالیات و حکومت بر مردم غیرشرعی خواهد بود. این همان نقشی است که رهبری برای رئیس جمهور ایفا می‌کند؛ حتی اگر رأی مردم را داشته باشد، تا زمانی که مهر شرعی و رضایت الهی از طریق نایب عام امام زمان (عج) حاصل نشود، مشروعیت لازم برای تصرفات حکومتی را پیدا نمی‌کند.

شبهه موروثی بودن رهبری و پاسخ به آن

حسینی با اشاره به شبهه‌ای مبنی بر موروثی بودن حکومت در صورت انتصاب فرزند توسط پدر، گفت: این تصور که رهبری موروثی است، نادرست است. هیچ سندی مبنی بر اینکه امام خامنه‌ای تلاش کرده باشند پسر خود، آیت‌الله سیدمجتبی حسینی خامنه‌ای، را برای رهبری معرفی کنند، وجود ندارد.

وی با تأکید بر عدم حضور آیت‌الله خامنه‌ای در کنار پدر در طول دوران رهبری امام خامنه‌ای و همچنین دوران ریاست جمهوری و رهبری خود، اظهار کرد: در طول ۳۷ سال زعامت امام شهید، هیچ‌گاه ایشان را در کنار پدر ندیدیم که برای معرفی یا کسب مقامی تلاشی صورت گیرد. حتی در دوران ریاست جمهوری و رهبری حضرت آقا، ما ایشان را در موقعیتی ندیدیم که بخواهند پسرشان را معرفی کنند.

این کارشناس افزود: بنده به عنوان یکی از علاقه‌مندان به امام شهید، اولین بار نام آیت‌الله سید مجتبی حسینی خامنه‌ای را در شب معرفی ایشان شنیدم. تا پیش از آن، صدای ایشان را برای استفاده در بحث حضور قلب در نماز شنیده بودم که نکته جالبی بود و من هم آن را آموختم. بنابراین، چگونه می‌توان این شبهه را مطرح کرد که مگر موروثی است؟

مقایسه با امام حسن مجتبی (ع) و مفهوم «میزان» بودن امیرالمؤمنین (ع)

حسینی برای روشن‌تر شدن موضوع، به سیره ائمه اطهار (ع) اشاره کرد: آیا انتخاب امام حسن مجتبی (ع) پس از امام علی (ع) موروثی بود؟ مگر معرفی ایشان به مردم موروثی بود؟ خواهش می‌کنم از ائمه (ع) مثال بزنیم، چون امام (ع) میزان هستند.

وی در تبیین مفهوم «میزان» بودن امیرالمؤمنین (ع) در اعتقادات شیعه گفت: اینکه می‌گوییم هرکس بمیرد، امیرالمؤمنین (ع) را می‌بیند، به این معنا نیست که همه افراد با یک چشم دیده می‌شوند. بلکه امیرالمؤمنین (ع) میزان سنجش در درگاه الهی هستند. هر فرد، با هر جایگاه، در نهایت با این میزان سنجیده می‌شود که چقدر در مسیر خدا بوده است.

این کارشناس تأکید کرد: پس بحث موروثی بودن در مورد رهبری معنایی ندارد، زیرا آیت‌الله خامنه‌ای برای پسرشان هیچ تلاشی نکرده‌اند. اتفاقاً یکی از ملاک‌های انتخاب ایشان، نه فرزند رهبر دوم انقلاب بودن، بلکه تطبیق شاخص‌ها با فردی اصلح بوده است که ایشان خلف صالح پدر و شهیدی حقیقی هستند.

مقایسه با خاندان پهلوی و تفاوت آن با جایگاه فرزندان شهدا

حسینی به مقایسه خاندان پهلوی با جایگاه فرزندان شهدا پرداخت و بیان داشت: جای تعجب است که برخی، هندسه انتخاب و کشف نایب امام زمان (عج) را زیر سوال می‌برند، در حالی که خودشان به خاندان پهلوی که موروثی‌ترین و نجس‌ترین نوع وراثت را داشتند، ایرادی نمی‌گیرند. شاهان قاجار، ساسانی و هخامنشی با قدرت شمشیر حکومت را به دست می‌گرفتند، اما پهلوی‌ها توسط بیگانگان بر ما تحمیل شدند.

وی افزود: حتی ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، رضا پهلوی را برای پادشاهی مناسب ندانست. چگونه است که در مورد پهلوی‌ها کسی شبهه موروثی بودن را مطرح نمی‌کند، اما در مورد پسر رهبر انقلاب، این شبهه مطرح می‌شود؟ این موضوع، مظلومیت حضرت آقا را در زمان طرح مسائل مربوط به سلامتشان یادآور می‌شود. ما ادعا نمی‌کنیم ایشان معصوم هستند، اما ایرادات وارد باید صورت گیرد.

حسینی در پایان، با اشاره به دوران انتخاب آیت الله سیدعلی حسینی خامنه‌ای به عنوان رهبر، اذعان کرد: زمانی که ایشان به رهبری انقلاب انتخاب شدند، برخی ایشان را فاقد اجتهاد یا صلاحیت مرجعیت دانستند. امروز نیز صداهای پلید و بی‌منطق وجود دارند که به دنبال خدشه در اتحاد ملی و ستون خیمه انقلاب هستند؛ ما به این افراد پاسخ قاطع می‌دهیم، زیرا به دنبال حقیقت نیستند.

انتهای خبر/