به گزارش خبرنگار گروه سیاسی پایگاه خبری تحلیلی «صبح توس»؛ در شرایطی که نظام بینالملل بیش از هر زمان دیگری بر پایه علم، فناوری و مؤلفههای بازدارندگی تعریف میشود، بررسی تجربه سالهای اخیر نشان میدهد جمهوری اسلامی ایران هر زمان بر توان بومی و بهویژه فناوریهای راهبردی همچون صنعت هستهای تکیه کرده، موقعیت قدرت خود را تثبیت کرده و هر زمان از این مؤلفهها عقبنشینی کرده، با افزایش فشارها و تهدیدها مواجه شده است.
\r\nاقتدار ملی در جهان امروز صرفاً به وسعت جغرافیا یا جمعیت کشورها محدود نمیشود. شاخص اصلی قدرت، توانایی یک کشور در حفظ امنیت، منافع و مسیر پیشرفت خود در محیطی پرتنش و رقابتی است؛ هدفی که بدون اتکا به دانش بومی و فناوریهای پیشرفته، دستیافتنی نخواهد بود.
\r\nدر این میان، فناوری هستهای بهعنوان یکی از مهمترین علوم راهبردی، جایگاه ویژهای در ساختار قدرت کشورها دارد. بسیاری از قدرتهای تأثیرگذار جهان، بخش مهمی از موقعیت فعلی خود را مرهون سرمایهگذاری بلندمدت در علوم پیشرفته میدانند؛ مسیری که جمهوری اسلامی ایران نیز با وجود تحریمها و فشارهای خارجی، آن را ادامه داده است.
\r\nرهبر معظم انقلاب اسلامی نیز در تبیین جایگاه این صنعت، آن را یکی از مؤلفههای اصلی قدرت ملی دانسته و تأکید کردهاند:«صنعت هستهای یکی از مؤلفههای اساسی و مهم قدرت کشور و اعتبار کشور و قوّت و قدرت کشور است… اگر شما ایران قوی میخواهید، بایستی به این بخش از تلاش و فعالیت علمی و تحقیقاتی و صنعتی اهمیت بدهید.»
\r\nاین نگاه، مسئله هستهای را از یک موضوع صرفاً فنی یا سیاسی فراتر برده و آن را به آینده قدرت ملی کشور پیوند میزند.
\r\nبررسی دستاوردهای هستهای ایران در حوزههایی نظیر پزشکی هستهای، صنعت، کشاورزی و تولید انرژی، نشان میدهد این مسیر صرفاً جنبه نظامی یا امنیتی نداشته و نقش مستقیمی در ارتقاء سطح علمی و رفاه عمومی کشور ایفا کرده است؛ دستاوردهایی که بدون استقلال علمی امکان تحقق نداشت.
\r\nدر کنار بُعد علمی، نقش صنعت هستهای در امنیت ملی و بازدارندگی نیز از اهمیت ویژهای برخوردار است. در محیط بینالمللی کنونی، بازدارندگی مؤثر یکی از اصلیترین عوامل جلوگیری از تجاوز و تهدید دشمنان به شمار میرود. رهبر انقلاب بارها هشدار دادهاند که عقبنشینی در برابر دشمن، نهتنها فشارها را کاهش نمیدهد، بلکه او را برای مطالبات بیشتر جریتر میکند.
\r\nپرونده برجام را میتوان یکی از مهمترین آزمونهای این واقعیت دانست. در دولتهای یازدهم و دوازدهم، تمرکز اصلی سیاست خارجی بر مذاکراتی قرار گرفت که قرار بود با رفع تحریمها، گرههای اقتصادی کشور را باز کند. با این حال، خروج یکجانبه آمریکا از برجام در دوره ریاستجمهوری ترامپ و بازگشت گسترده تحریمها، بار دیگر نشان داد اعتماد به وعدههای طرف مقابل، بدون تضمینهای واقعی، پرهزینه است.
\r\nتحلیلگران معتقدند هدف اصلی آمریکا و متحدانش از این روند، خلع تدریجی ایران از مؤلفههای قدرت راهبردی بوده است؛ الگویی که پیشتر در پروندههایی مانند لیبی نیز دنبال شد؛ جایی که ابتدا توان بازدارنده کشور هدف تضعیف شد و سپس فشارها و مداخلات خارجی افزایش یافت.
\r\nتحولات اخیر نیز این رویکرد را بیش از پیش آشکار کرد. اظهارات رئیسجمهور وقت آمریکا درباره نقش مستقیم کشورش در حمله به زیرساختهای هستهای ایران، نشان داد مسئله اصلی دشمنان، نه نوع استفاده از انرژی هستهای، بلکه اصل «هستهای بودن» و قدرتمند شدن ایران است؛ موضوعی که رهبر انقلاب پیشتر نسبت به آن هشدار داده بودند.
\r\nنگاهی به تاریخ معاصر ایران نیز مؤید همین واقعیت است. تجربه هشت سال دفاع مقدس نشان داد ضعف در بازدارندگی میتواند دشمن را به تجاوز تشویق کند. بسیاری از کارشناسان بر این باورند که اگر جمهوری اسلامی ایران در آن مقطع از توان راهبردی بالاتری برخوردار بود، اساساً جنگی تحمیل نمیشد.
\r\nواقعیت میدانی سالهای اخیر نیز نشان میدهد هر بار که ایران از ابزارهای قدرت خود عقبنشینی کرده، مطالبات دشمن افزایش یافته است. کاهش یا محدودسازی توان هستهای نهتنها فشارها را کاهش نداد، بلکه مسیر زیادهخواهی طرف مقابل را هموارتر کرد.
\r\nبر همین اساس، ادامه مسیر هستهای امروز دیگر یک انتخاب جناحی یا مقطعی نیست، بلکه به یک ضرورت ملی برای تأمین امنیت، پیشرفت و عزت کشور تبدیل شده است؛ مسیری که هم قدرت علمی ایران را تثبیت میکند و هم بازدارندگی مؤثری در برابر تهدیدها ایجاد میکند.
\r\nدر این چارچوب، نقش افکار عمومی و حمایت مردمی نیز اهمیت ویژهای دارد. پشتیبانی آگاهانه از پیشرفتهای علمی و تأکید بر مؤلفههای قدرت ملی، پشتوانهای مهم برای تداوم این مسیر راهبردی به شمار میرود.
\r\nجمعبندی تجربههای گذشته نشان میدهد جمهوری اسلامی ایران هر زمان بر توان بومی و مؤلفههای قدرت، از جمله صنعت هستهای، ایستادگی کرده، مقتدرتر شده و هر زمان به وعدههای دشمن دل بسته، هزینههای سنگینی پرداخته است. آینده ایران، بیش از هر چیز، از مسیر علم، قدرت و بازدارندگی میگذرد.
\r\nانتهای خبر/
\r\nخبرنگار: حمیدرضا ربانی
نظرات (0)
هنوز نظری ثبت نشده است. اولین نظر را شما بگذارید!