سید هاشم موسوی در گفتگو با خبرنگار گروه سیاسی پایگاه خبری تحلیلی «صبح توس»؛ با گرامی‌داشت سالروز شهادت شهید آیت‌الله دکتر مفتح، پرچمدار وحدت حوزه و دانشگاه، اظهار کرد: موضوع وحدت حوزه و دانشگاه از آرمان‌های حضرت امام (ره) و شعارهای بنیادین انقلاب اسلامی است و لازم است ابتدا به این پرسش پاسخ دهیم که مقصود از این وحدت چیست و تا چه میزان تحقق یافته است؟ 

\r\n

وی افزود: منظور از وحدت حوزه و دانشگاه به‌هیچ‌وجه ادغام فیزیکی یا یکسان‌سازی کامل ساختارها و روش‌ها نیست، بلکه مقصود، همکاری آگاهانه، تعامل علمی و هم‌افزایی هدفمند میان این دو نهاد علمی است؛ به‌گونه‌ای که هرکدام هویت، ماهیت، استقلال و روش‌های تخصصی خود را حفظ کنند اما در مسیر تولید علم نافع برای حل مسائل جامعه نقش‌آفرین باشند.

\r\n

مسئول سیاسی سازمان بسیج طلاب و روحانیون خراسان رضوی ادامه داد: این وحدت می‌تواند در جنبه‌های مختلفی بروز پیدا کند؛ گاهی در نوع نگاه به علم، چرا که در اندیشه اسلامی علم یک حقیقت واحد است و اساساً تقسیم علم به دینی و غیردینی، تقسیم درستی نیست. هر دو نهاد حوزه و دانشگاه در مسیر تولید علم حرکت می‌کنند و علم نیز حقیقتی واحد دارد.

\r\n

هدف و مأموریت مشترک

\r\n

وی بیان کرد: وحدت همچنین در هدف معنا پیدا می‌کند؛ جایی که هر دو نهاد در یک راستا برای پیشرفت جامعه تلاش می‌کنند و مأموریت مشترک آن‌ها تربیت نیروهای انسانی متعهد و متخصص برای اداره جامعه و پاسخ‌گویی به نیازهای مادی و معنوی مردم است.

\r\n

موسوی تصریح کرد: به‌عبارت دیگر، وحدت حوزه و دانشگاه یعنی پذیرش این حقیقت که وحی، عقل و تجربه باید مکمل یکدیگر باشند و در برابر هم قرار نگیرند. تقابل‌های تاریخی میان عقل و دین یا علم و دین باید از میان برداشته شود و این دو نهاد به‌عنوان مکمل یکدیگر تلقی شوند.

\r\n

وی افزود: در این چارچوب، حوزه می‌تواند متکفل بُعد معرفتی و معنوی باشد و دانشگاه بُعد تجربی و کاربردی را بر عهده بگیرد. گفت‌وگوهای مستمر میان حوزه و دانشگاه، همکاری‌های پژوهشی میان‌رشته‌ای و استفاده متقابل از ظرفیت‌های آموزشی می‌تواند این وحدت را تقویت کند.

\r\n

وحدت حوزه و دانشگاه در عرصه عمل

\r\n

مسئول سیاسی سازمان بسیج طلاب و روحانیون خراسان رضوی با طرح این پرسش که آیا وحدت حوزه و دانشگاه محقق شده یا در حد شعار باقی مانده است، اظهار کرد: معتقدم تا حدودی موفقیت‌هایی حاصل شده، اما تا تحقق کامل این آرمان فاصله زیادی داریم. نشانه‌هایی از تحقق حداقلی آن را می‌توان در بخش‌هایی مانند تشکیل دفتر همکاری حوزه و دانشگاه، حضور برخی روحانیون و فضلای حوزه در دانشگاه‌ها، تصدی کرسی‌های تدریس توسط فضلای حوزه و مشارکت اساتید دانشگاه در پژوهش‌های دینی و معرفتی مشاهده کرد. 

\r\n

وی ادامه داد: با این حال، در بسیاری از موارد این آرمان در حد شعار باقی مانده که یکی از دلایل آن، نبود نگاه بنیادین به مسئله وحدت و غلبه نگاه نمادین و مناسبتی است؛ نگاهی که صرفاً به برگزاری مراسم، همایش‌ها و برنامه‌های نمایشی محدود می‌شود.

\r\n

موسوی تأکید کرد: دلیل دیگر، نبود برنامه بلندمدت مشخص است؛ اینکه ندانسته‌ایم قرار است در چه افقی، در چه بازه زمانی و با چه اهدافی به وحدت واقعی حوزه و دانشگاه برسیم. همچنین متأسفانه زبان علمی مشترکی میان حوزه و دانشگاه شکل نگرفته است.

\r\n

وی افزود: از گذشته نیز نوعی بی‌اعتمادی و کلیشه‌های ذهنی وجود داشته است؛ به‌گونه‌ای که گاه حوزه، دانشگاه را مرکزی در مسیر سکولاریسم و علم بدون دین می‌پندارد و در مقابل، دانشگاه نیز تصویری نادرست از حوزه در ذهن برخی افراد دارد. این ذهنیت‌ها مانع تحقق این آرمان شده است.

\r\n

نسخه رهایی بخش جامعه از مشکلات

\r\n

مسئول سیاسی سازمان بسیج طلاب و روحانیون خراسان رضوی در بخش دیگری از سخنان خود، نقش وحدت حوزه و دانشگاه در حل مشکلات و چالش‌های اجتماعی را تبیین کرد و گفت: اگر این وحدت به‌صورت واقعی محقق شود، آثار عینی آن در جامعه نمایان خواهد شد. امروز در حوزه‌های فرهنگی، هویتی و سبک زندگی با مشکلات متعددی مواجه هستیم که حوزه و دانشگاه می‌توانند با همکاری یکدیگر آن‌ها را حل کنند.

\r\n

وی بیان کرد: در موضوعاتی مانند مصرف‌گرایی، اسراف انرژی، فردگرایی و تغییر الگوی پوشش، حوزه می‌تواند به تبیین مبانی سبک زندگی اسلامی مانند قناعت، خانواده‌محوری، عفاف و مسئولیت‌های اجتماعی بپردازد و دانشگاه نیز پژوهش‌های اجتماعی و جامعه‌شناختی، تحلیل رسانه‌ای و بررسی نقش شبکه‌های اجتماعی در تغییر سبک زندگی را انجام دهد.

\r\n

موسوی ادامه داد: در حوزه آسیب‌های اجتماعی نظیر اعتیاد و طلاق نیز، اگر حوزه و دانشگاه در کنار یکدیگر قرار گیرند، قطعاً شاهد کاهش و حل این مشکلات خواهیم بود. حوزه می‌تواند دیدگاه اسلام درباره ازدواج، مسئولیت زوجین، اخلاق خانواده و فقه خانواده را تبیین کند و دانشگاه تحقیقات میدانی و روان‌شناختی درباره علل افزایش طلاق و اجرای دوره‌های آموزشی پیش از ازدواج را بر عهده بگیرد.

\r\n

وی با اشاره به حوزه معماری و شهرسازی گفت: امروز در این عرصه نیز با مشکلات متعددی روبه‌رو هستیم. حوزه می‌تواند مباحث فقهی و فقه ابنیه را مطرح کند و دانشگاه آن‌ها را در حوزه ساخت‌وساز و شهرسازی اجرایی سازد تا الگوی اسلامی در این زمینه تحقق یابد.

\r\n

مسئول سیاسی سازمان بسیج طلاب و روحانیون استان افزود: در حوزه اقتصاد نیز اجرای سیاست‌های اقتصادی بدون توجه به مبانی اخلاقی، موجب شکاف‌های اجتماعی و طبقاتی می‌شود. حوزه می‌تواند مبانی فقهی و اخلاقی اقتصاد، مانند آثار و حرمت ربا و بحث عدالت اقتصادی را تبیین کند و دانشگاه نیز مدل‌های اقتصادی، تحلیل داده‌ها و راهکارهای عملی را ارائه دهد.

\r\n

وی همچنین با اشاره به نقش وحدت حوزه و دانشگاه در تربیت نیروی انسانی اظهار کرد: یکی از چالش‌های جدی امروز جامعه، وجود مدیرانی است که یا تخصص دارند اما فاقد تعهد اخلاقی و دینی‌اند، یا متعهدند اما تخصص کافی ندارند. تحقق وحدت حوزه و دانشگاه می‌تواند به تربیت نیروهای متخصص و متعهد منجر شود که توان اداره صحیح جامعه را داشته باشند.

\r\n

انتهای خبر/

\r\n

خبرنگار: حمیدرضا ربانی