به گزارش خبرنگار گروه اجتماعی پایگاه خبری تحلیلی «صبح توس»؛ رضا اعلمی فعال فرهنگی در یادداشتی بیان داشت: شامگاه ۱۸ آبان‌ماه ۱۴۰۵، آیین نکوداشت ایرج مظلوم سامانی، غزل‌سرای معاصر تربت‌جام، در سالن آمفی‌تئاتر اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی این شهرستان برگزار شد؛ مراسمی سرشار از شعر، عاطفه و احترام به سال‌ها تلاش ادبی شاعری که بخش مهمی از عمر خود را در مسیر اعتلای شعر و ادب سپری کرده است.

اما این آیین فرهنگی، در کنار همه جلوه‌های ارزشمند خود، یک واقعیت تلخ را نیز آشکار کرد؛ واقعیتی که سال‌هاست جامعه هنری تربت‌جام با آن دست‌وپنجه نرم می‌کند: نبود فضای فرهنگی متناسب با ظرفیت‌ها و جایگاه هنری این شهرستان.

استقبال گسترده علاقه‌مندان و ازدحام حاضران در مراسم، بار دیگر نشان داد که سالن‌های موجود پاسخگوی نیازهای فرهنگی و هنری تربت‌جام نیستند. شهری که نامش با موسیقی مقامی، شعر و ادبیات گره‌خورده و به‌عنوان یکی از خاستگاه‌های مهم موسیقی مقامی شناخته می‌شود، هنوز از داشتن یک مجموعه فرهنگی و هنری مجهز و درخور محروم است.

تناقضی آشکار میان آوازه فرهنگی و واقعیت زیرساختی!

تربت‌جام را نمی‌توان بدون موسیقی مقامی، شاعران، هنرمندان و پیشینه غنی فرهنگی‌اش تعریف کرد؛ اما پرسش اینجاست که چرا چنین ظرفیتی پس از سال‌ها هنوز نتوانسته به برخورداری از حداقل امکانات فرهنگی منجر شود؟

تلخ‌تر آنکه این کمبود، موضوعی تازه و ناشناخته نیست. مجتمع هنری و پژوهشکده موسیقی تربت‌جام در سال ۱۳۸۶ با حضور مسئولان شهرستانی، استانی و کشوری کلنگ‌زنی شد؛ پروژه‌ای که قرار بود بخشی از نیازهای زیرساختی جامعه هنری را برطرف کند و جایگاهی شایسته برای فعالیت، پژوهش و عرضه هنر این دیار باشد.

اکنون باگذشت ۱۸ سال، این پروژه همچنان به سرانجام نرسیده و جامعه هنری شهرستان همچنان در انتظار تحقق وعده‌ای است که سال‌ها پیش با امیدواری فراوان مطرح شد.

هجده سال زمان کمی نیست؛ در این مدت نسل‌هایی از هنرمندان وارد عرصه فرهنگ و هنر شده‌اند، استعدادهایی شکوفا شده‌اند و بسیاری از فرصت‌های فرهنگی از دست رفته‌اند؛ اما سرنوشت پروژه‌ای که می‌توانست پشتوانه‌ای جدی برای هنر تربت‌جام باشد، همچنان در هاله‌ای از ابهام قرار دارد.

در این میان، مطالبه افکار عمومی و جامعه هنری روشن است: مسئولان مربوطه باید به‌صورت شفاف درباره آخرین وضعیت پروژه، میزان اعتبارات تخصیص‌یافته، موانع اجرایی، اقدامات انجام‌شده و زمان‌بندی مشخص برای تکمیل و بهره‌برداری آن اطلاع‌رسانی کنند.

پرسش اینجاست که طی این سال‌ها چه میزان اعتبار برای این طرح پیش‌بینی و تخصیص‌یافته است؟ چه موانعی مانع تکمیل آن شده و کدام دستگاه‌ها مسئول پیگیری و به سرانجام رساندن این پروژه بوده‌اند؟ مهم‌تر از همه، چه زمانی قرار است این مطالبه دیرینه جامعه هنری از مرحله وعده و پیگیری به مرحله اجرا و بهره‌برداری برسد؟

تجلیل از هنرمند کافی نیست؛ حمایت باید در عمل دیده شود

بی‌تردید، برگزاری آیین نکوداشت ایرج مظلوم سامانی اقدامی ارزشمند و شایسته تقدیر است؛ اما احترام واقعی به هنرمندان، تنها در برگزاری مراسم، اهدای لوح تقدیر و بیان سخنان ستایش‌آمیز خلاصه نمی‌شود.

هنرمند برای تداوم فعالیت خود به فضای مناسب، امکانات حرفه‌ای، حمایت مستمر و بستری برای ارائه آثارش نیاز دارد. نمی‌توان از جایگاه والای فرهنگ سخن گفت، اما در عمل زیرساخت‌های لازم برای فعالیت فرهنگی را فراهم نکرد.

تربت‌جام به‌عنوان شهری برخوردار از پیشینه درخشان هنری، شایسته امکاناتی متناسب با این جایگاه است. سالنی مجهز برای برگزاری همایش‌ها و رویدادهای فرهنگی، فضایی مناسب برای اجرای موسیقی و برنامه‌های هنری و پژوهشگاهی برای صیانت، ثبت و انتقال میراث موسیقی مقامی، نه یک مطالبه تجملاتی، بلکه ضرورتی فرهنگی و اجتماعی است.

امروز انتظار می‌رود مدیران شهرستانی، استانی و متولیان حوزه فرهنگ، به‌جای تکرار وعده‌های گذشته، با ارائه گزارشی شفاف و برنامه‌ای عملیاتی، تکلیف پروژه مجتمع هنری و پژوهشکده موسیقی تربت‌جام را مشخص کنند.

جامعه هنری این شهرستان بیش از هر چیز به پاسخگویی، اراده اجرایی و اقدام ملموس نیاز دارد؛ چراکه سرمایه‌های انسانی و فرهنگی هر منطقه با شعار حفظ نمی‌شوند، بلکه نیازمند حمایت و زیرساخت هستند.

شامگاه ۱۸ آبان، از ایرج مظلوم سامانی تجلیل شد؛ شبی که در کنار پاسداشت مقام یک شاعر، بار دیگر پرسشی جدی را پیشروی مسئولان قرارداد: 

چه کسی پاسخگوی ۱۸ سال انتظار هنرمندان تربت‌جام است و چه زمانی قرار است این شهر، صاحب‌خانه‌ای در شأن فرهنگ و هنر خود شود؟

فرهنگ را نمی‌توان تنها با سخنرانی آباد کرد، هنر را نمی‌توان با لوح تقدیر زنده نگه داشت و آوازه یک خاستگاه موسیقی مقامی را نمی‌توان پشت دیوار سالن‌های کوچک و امکانات محدود پنهان کرد.

تربت‌جام شایسته توجهی فراتر از مراسم مناسبتی است؛ شایسته زیرساخت، برنامه‌ریزی و مدیریتی پاسخگوست که به‌جای کلنگ‌زنی‌های بی‌سرانجام، پروژه‌های نیمه‌تمام را به مقصد برساند.

احترام به هنرمند، از ساختن خانه‌ای برای هنر آغاز می‌شود.

انتهای خبر/