سجاد رحیمی بیستونی در گفتگو با خبرنگار گروه اجتماعی پایگاه خبری تحلیلی صبح توس، اظهار کرد: رویکرد نظام سلامت تاکنون بیشتر بر پرداخت هزینه برای درمان بیماری متمرکز بوده، در حالی که مأموریت اصلی این نظام باید تولید و ارتقای سلامت جامعه باشد.

وی با بیان اینکه برنامه پزشکی خانواده در بیش از ۱۰۰ کشور جهان اجرا شده و تجربه موفقی داشته است، افزود: این برنامه در کشورهایی مانند انگلیس، کانادا، فنلاند و دانمارک سابقه‌ای طولانی دارد و در برخی کشورها حدود ۷۰ سال است که اجرا می‌شود.

رحیمی بیستونی با اشاره به ضرورت اصلاح فرهنگ مراجعه به پزشک تصریح کرد: در نظام پزشکی خانواده، خدمات سلامت در سه سطح ارائه می‌شود، سطح نخست پزشک خانواده و پزشک عمومی است و در صورت نیاز، بیمار به سطح دوم شامل متخصصان و فوق‌تخصص‌ها و در نهایت به سطح سوم یعنی خدمات بستری و بیمارستانی ارجاع داده می‌شود.

وی ادامه داد: متأسفانه در فرهنگ درمانی کشور، برخی افراد حتی برای مشکلات ساده‌ای مانند سردرد، بدون مراجعه به پزشک عمومی مستقیماً به متخصص یا فوق‌تخصص مراجعه می‌کنند، در حالی که نظام ارجاع با هدف هدایت صحیح بیماران و استفاده بهینه از ظرفیت‌های درمانی طراحی شده است.

رئیس دانشگاه علوم پزشکی تربت‌حیدریه با اشاره به پشتوانه قانونی این برنامه گفت: اصل ۲۹ قانون اساسی، سیاست‌های کلی سلامت، برنامه‌های چهارم تا هفتم توسعه و به‌ویژه ماده ۷۰ قانون برنامه هفتم پیشرفت، بر اجرای پزشکی خانواده و نظام ارجاع تأکید دارند و تمامی بخش‌های مرتبط با نظام سلامت، از جمله بیمه‌ها، موظف به همکاری در اجرای آن هستند.

وی با بیان اینکه اجرای پزشکی خانواده در مناطق روستایی کشور از سال ۱۳۸۴ آغاز شده است، افزود: این طرح در روستاها به‌تدریج به یک فرهنگ تبدیل شده و اکنون چالش اصلی، اجرای آن در مناطق شهری و مدیریت مقاومت‌های موجود در برابر تغییر است.

اجرای طرح در ۱۲ پایگاه از ۵۱ پایگاه شهری

رحیمی بیستونی با اشاره به روند اجرای برنامه در تربت‌حیدریه اظهار کرد: رئیس کمیته اجرایی این برنامه در شهرستان، فرماندار ویژه تربت‌حیدریه است و با حمایت مجموعه مدیریتی شهرستان، اجرای آن در دستور کار قرار دارد.

وی افزود: برنامه پزشکی خانواده نیازمند استمرار، ارزیابی و اصلاح مستمر است و نمی‌توان انتظار داشت در مدت یک یا دو ماه به نتیجه نهایی برسد، با این حال برای مرحله استقرار این برنامه، یک بازه زمانی شش‌ماهه تا پایان دی‌ماه در نظر گرفته شده است.

رئیس دانشگاه علوم پزشکی تربت‌حیدریه با اشاره به وضعیت فعلی اجرای طرح گفت: از مجموع ۵۱ پایگاه پیش‌بینی‌شده، تاکنون ۱۲ پایگاه وارد مرحله اجرا شده‌اند و برای تکمیل استقرار برنامه باید اقدامات بیشتری انجام شود.

اختلاف سهم بودجه و هزینه‌های سلامت در خراسان رضوی

وی به مشکلات تأمین منابع مالی نظام سلامت در خراسان رضوی اشاره کرد و گفت: سهم این استان از بودجه نظام سلامت کشور حدود ۷ تا ۸ درصد است، در حالی که نزدیک به ۱۱ درصد هزینه‌های نظام سلامت را متحمل می‌شود.

رحیمی بیستونی این اختلاف را ناشی از عواملی همچون جمعیت شناور، حضور زائران و مسافران دانست و افزود: تربت‌حیدریه، مشهد و سایر شهرهای استان نیز با این مسئله مواجه هستند، چراکه جمعیت شناور و خدمات ارائه‌شده به مسافران به‌درستی در محاسبه سرانه‌های سلامت لحاظ نمی‌شود.

وی با تأکید بر ضرورت پیگیری این موضوع از مسئولان ملی خاطرنشان کرد: انتظار می‌رود در جریان سفر پیش‌روی رئیس‌جمهور به خراسان رضوی یا با حضور مسئولان دولت، این اختلاف در تخصیص منابع و هزینه‌های واقعی استان مطرح و برای برقراری توازن میان بودجه و هزینه‌ها چاره‌اندیشی شود.

تجویزهای غیرضروری عاملی برای افزایش هزینه‌های مردم

رئیس دانشگاه علوم پزشکی تربت‌حیدریه در ادامه با ارائه آماری از وضعیت تجویز دارو در کشور و شهرستان گفت: در استانداردهای جهانی، به‌طور متوسط یک‌ونیم تا دو قلم دارو در هر نسخه تجویز می‌شود، اما این رقم در کشور ما به‌طور میانگین به ۴.۴ قلم رسیده و در برخی مناطق از پنج قلم نیز فراتر می‌رود.

وی افزود: این وضعیت در کنار سایر تجویزهای غیرضروری، هزینه‌های درمانی را افزایش داده و فشار بیشتری بر سبد معیشت خانوارها وارد می‌کند.

رحیمی بیستونی با اشاره به آمار آزمایش‌های تشخیصی اظهار کرد: میانگین جهانی درخواست آزمایش‌های پاراکلینیکی حدود چهار قلم برای هر بیمار است، اما این رقم در کشور بین ۱۰ تا ۱۳.۵ قلم و در تربت‌حیدریه نیز در همین محدوده گزارش شده است، در حالی که در تهران این عدد به ۱۶.۴ قلم می‌رسد.

وی ادامه داد: سالانه بیش از ۵۰۰ میلیون آزمایش در کشور انجام می‌شود که بخشی از آن‌ها ضرورت بالینی کافی ندارند و همین مسئله هزینه‌های قابل‌توجهی را به بیماران تحمیل می‌کند.

بیش از ۳۷ درصد نسخه‌های پزشکی در تربت‌حیدریه حاوی آنتی‌بیوتیک است

رئیس دانشگاه علوم پزشکی تربت‌حیدریه با اشاره به وضعیت تجویز آنتی‌بیوتیک در شهرستان گفت: حدود ۳۷.۵ درصد نسخه‌های پزشکی در تربت‌حیدریه حاوی آنتی‌بیوتیک است که رقم قابل‌توجهی محسوب می‌شود.

وی با بیان اینکه گاهی فشار و انتظار بیماران پزشکان را به تجویز آنتی‌بیوتیک سوق می‌دهد، افزود: برخی بیماران تصور می‌کنند اگر پزشک برای آن‌ها آنتی‌بیوتیک تجویز نکند، درمان مناسبی دریافت نکرده‌اند؛ در حالی که مصرف بی‌رویه این داروها پیامدهای جدی برای سلامت جامعه دارد.

رحیمی بیستونی هشدار داد: افزایش مصرف آنتی‌بیوتیک به شکل‌گیری و گسترش مقاومت میکروبی منجر می‌شود و در نتیجه، داروهایی که امروز برای درمان عفونت‌ها استفاده می‌کنیم، ممکن است در آینده اثربخشی خود را از دست بدهند.

وی تأکید کرد: یکی از اهداف مهم پزشکی خانواده و نظام ارجاع، اصلاح الگوی تجویز دارو، آزمایش و تصویربرداری و جلوگیری از اقدامات درمانی غیرضروری است تا ضمن ارتقای کیفیت خدمات، هزینه‌های پرداختی از جیب مردم کاهش یابد.

انتهای خبر/