حمیدرضا آریان‌پور در گفتگو با خبرنگار گروه سیاسی پایگاه خبری تحلیلی «صبح توس»؛ با اشاره به اهمیت دیدار محسن رضایی با ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه اظهار کرد: مقاومت ایران و تأثیرگذاری آن بر شرایط اقتصادی آمریکا و اروپا، تحولات سیاسی و انتخاباتی در آمریکا و رژیم صهیونیستی، همچنین طولانی و فرسایشی شدن جنگ روسیه و اوکراین، اهمیت این دیدار را برای هر دو کشور افزایش داده است.

وی افزود: این دیدار برای روسیه از جهت بهره‌گیری از تجربیات ایران در حوزه جنگ و بررسی راهکارهای مؤثر برای پایان دادن به جنگ فرسایشی اوکراین اهمیت دارد و برای ایران نیز فرصتی است تا از ظرفیت‌های روسیه برای کاهش محدودیت‌های اقتصادی اعمال‌شده از سوی آمریکا و متحدان غربی آن استفاده کند.
این کارشناس سیاسی با بیان اینکه دیدار در سطح بالای مقامات دو کشور قدرتمند جهان می‌تواند نوعی قدرت‌نمایی در برابر غرب تلقی شود، تصریح کرد: مجموعه تحولات اخیر نشان داده است که ایران توانسته با مقاومت خود بر محاسبات اقتصادی و سیاسی آمریکا و اروپا تأثیر بگذارد از سوی دیگر تحریم‌های اقتصادی و پیامدهای سیاسی آن‌ها نیز در کنار تحولات انتخاباتی و پیروزی رقبای برخی سران آمریکا و رژیم صهیونیستی، بخشی از معادلات جدید منطقه‌ای و بین‌المللی را شکل داده است.

اطمینان‌بخشی به روسیه درباره تداوم روابط راهبردی

آریان‌پور مهم‌ترین پیام این دیدار را اطمینان‌بخشی به طرف روسی درباره استمرار روابط راهبردی دو کشور دانست و گفت: یکی از مهم‌ترین دستاوردهای این حضور و انتقال پیام، اطمینان دادن به روسیه درباره ادامه روابط راهبردی شکل‌گرفته در دوران رهبری امام شهید و تداوم آن در دوره زعامت امام حاضر است.
وی ادامه داد: این دیدار می‌تواند زمینه‌ساز ورود روابط دو کشور به مرحله‌ای عمیق‌تر و سریع‌تر از گذشته باشد؛ به‌گونه‌ای که ایران و روسیه با استفاده از ظرفیت‌های متقابل، اشتراکات راهبردی و دشمنان مشترک، گام‌های مهم و تعیین‌کننده‌ای برای تقویت ثبات در سیاست‌های داخلی و خارجی خود بردارند.
این کارشناس سیاسی با تأکید بر ضرورت استفاده از ظرفیت‌های سیاسی روسیه اظهار کرد: روسیه به‌عنوان یکی از کشورهای دارای حق وتو در شورای امنیت سازمان ملل متحد، نقش مهمی در خنثی‌سازی تحرکات کشورهای غربی برای اعمال فشارهای سیاسی، دیپلماتیک و بین‌المللی علیه ایران دارد.
آریان‌پور خاطرنشان کرد: در مرحله بعد، همراهی روسیه با ایران برای دور زدن و کم‌اثر کردن محدودیت‌های اقتصادی اعمال‌شده از سوی آمریکا نیز می‌تواند بسیار مفید و سازنده باشد.

روسیه و چین؛ ظرفیت‌های مؤثر در ایجاد توازن منطقه‌ای

وی با اشاره به جایگاه نظامی و سیاسی روسیه بیان کرد: این کشور به دلیل برخورداری از قدرت نظامی و موقعیت مهم در شورای امنیت، در کنار چین می‌تواند به‌عنوان یکی از دو قدرت توازن‌بخش در معادلات بین‌المللی نقش‌آفرینی کند و در صورت شکل‌گیری آتش‌بس، به حفظ و دوام آن کمک کند.
این کارشناس سیاسی با اشاره به رفتار آمریکا در مناسبات بین‌المللی گفت: آمریکا به‌عنوان یک قدرت بزرگ، همواره بر اساس منافع خود عمل می‌کند و هر زمان شرایط اقتضا کند، حتی شرکای خود را نیز نادیده می‌گیرد بنابراین تکلیف ایران و حتی روسیه در مواجهه با چنین رویکردی مشخص است و نمی‌توان امنیت و منافع ملی را به اراده یک قدرت خارجی وابسته کرد.
وی افزود: ایجاد سازوکارهای امنیتی بدون حضور آمریکا می‌تواند خطرات و آسیب‌ها را به حداقل برساند چنین سازوکاری در نهایت به ایجاد ثبات امنیتی کمک می‌کند؛ ثباتی که زیربنای اصلی شکوفایی اقتصادی کشورها به شمار می‌رود.

ناکارآمدی امنیت برون‌زا و تغییر نگاه کشورهای منطقه

آریان‌پور یکی از مهم‌ترین نتایج تحولات و جنگ اخیر را آشکار شدن غیرقابل اعتماد بودن امنیت برون‌زا دانست و اظهار کرد: کشورهای عربی منطقه در این مدت به این واقعیت پی برده‌اند که آمریکا طی نیم قرن گذشته، بیش از آنکه به دنبال تأمین واقعی امنیت منطقه باشد، در پی کسب منافع اقتصادی، فروش محصولات نظامی و پیشبرد سیاست ایران‌هراسی بوده است.
وی تأکید کرد: ایران می‌تواند با همراهی کشورهای منطقه، نقش مؤثری در تأمین امنیت منطقه‌ای ایفا کند؛ به‌ویژه در شرایطی که به اعتقاد وی، آمریکا در دستیابی به پیروزی در مقابل جمهوری اسلامی ایران ناکام مانده است.
این کارشناس سیاسی با بیان اینکه تحولات اخیر باید زمینه‌ساز بازنگری کشورهای منطقه در مناسبات امنیتی خود باشد، افزود: همکاری کشورهای منطقه با ایران می‌تواند به شکل‌گیری یک نظام امنیتی بومی و مستقل منجر شود؛ نظامی که به جای وابستگی به قدرت‌های فرامنطقه‌ای، بر ظرفیت‌های داخلی کشورهای منطقه استوار باشد.

همکاری گازی؛ فرصتی برای منافع اقتصادی ایران و روسیه

آریان‌پور در ادامه به ظرفیت‌های اقتصادی همکاری تهران و مسکو اشاره کرد و گفت: یکی از مهم‌ترین زمینه‌های همکاری دو کشور، حوزه انرژی و به‌ویژه تجارت گاز است.
وی توضیح داد: روسیه می‌تواند از طریق ظرفیت‌های ایران گاز خود را به سایر کشورها صادر کند و بخشی از محدودیت‌ها و محاصره اعمال‌شده از سوی اروپا را کاهش دهد در مقابل، ایران نیز می‌تواند با استفاده از سازوکار سوآپ گاز، نیازهای داخلی خود را در دوره‌های پرمصرف تأمین کند.
این کارشناس سیاسی افزود: توسعه چنین مراودات اقتصادی به‌ویژه اگر با ثبات، برنامه‌ریزی و زمان‌بندی بلندمدت همراه باشد موجب گسترش و تعمیق روابط سیاسی دو کشور نیز خواهد شد و زمینه تداوم همکاری‌ها را در سال‌های آینده فراهم می‌کند.

ضرورت بازنگری در سیاست خارجی و توسعه روابط با شرق

آریان‌پور با مقایسه رویکرد روسیه و کشورهای غربی در قبال ایران اظهار کرد: در یکی دو دهه اخیر، روسیه اقدامات مؤثری در جهت تقابل با منافع ایران انجام نداده است؛ این در حالی است که کشورهای غربی و دولت‌های وابسته به این بلوک، از هیچ اقدامی برای ضربه زدن به جمهوری اسلامی ایران و حتی تلاش برای سرنگونی نظام دریغ نکرده‌اند.
وی افزود: اگر دولت‌های مختلف با در نظر گرفتن این واقعیت‌ها، از ظرفیت‌های روسیه و چین برای گسترش روابط سیاسی و اقتصادی استفاده می‌کردند، شرایط اقتصادی و سیاسی کشور می‌توانست به‌مراتب بهتر از وضعیت کنونی باشد.
این کارشناس سیاسی تصریح کرد: آمریکا و کشورهای غربی دیگر نمی‌توانند ایران را در محاسبات خود به‌عنوان کشوری تنها در نظر بگیرند؛ چراکه چین و روسیه به‌عنوان شرکای راهبردی ایران نیز در معادلات منطقه‌ای و بین‌المللی حضور دارند و همین مسئله بر تصمیم‌گیری‌ها و اقدامات بعدی غرب تأثیر خواهد گذاشت.

افزایش قدرت چانه‌زنی ایران در معادلات بین‌المللی

آریان‌پور با تأکید بر اهمیت جایگاه روسیه در مناسبات بین‌المللی خاطرنشان کرد: روسیه از چند جهت می‌تواند برای ایران یک شریک راهبردی مؤثر باشد؛ نخست به دلیل برخورداری از حق وتو در شورای امنیت و امکان تأثیرگذاری بر تصمیمات سیاسی و بین‌المللی، دوم به دلیل ظرفیت‌های اقتصادی و توانایی کمک به کم‌اثر کردن محدودیت‌هایی مانند محاصره دریایی و سوم به دلیل برخورداری از قدرت نظامی و کلاهک‌های هسته‌ای.
وی ادامه داد: روسیه می‌تواند با استفاده از ظرفیت‌های سیاسی و نظامی خود، در ایجاد توازن در برابر فشارهای آمریکا نقش داشته باشد و حتی بر محاسبات کشورهای آسیای میانه و دولت‌های غربی درباره همراهی با اقدامات واشنگتن تأثیر بگذارد چنین شرایطی می‌تواند قدرت چانه‌زنی ایران را در مذاکرات و مناسبات بین‌المللی افزایش دهد.

نهادینه‌سازی جایگاه ایران در نظام بین‌الملل

این کارشناس مسائل سیاسی، مهم‌ترین دستاورد دیدارهایی از این دست را نهادینه‌سازی جایگاه قدرتمند ایران در سطح بین‌المللی دانست و گفت: تقویت روابط راهبردی با روسیه و چین می‌تواند موقعیت ایران را در معادلات جهانی ارتقا دهد و زمینه بهره‌گیری از ظرفیت‌های این کشورها را در شرایط مختلف فراهم کند.
آریان‌پور افزود: یکی از موضوعاتی که در چشم‌انداز بلندمدت این همکاری‌ها قابل طرح است، تقویت موقعیت راهبردی ایران و حتی فراهم شدن زمینه ورود کشور به باشگاه کشورهای دارای قدرت اتمی در حوزه نظامی است، در صورت بروز جنگی مجدد و مشخص شدن میزان حمایت مادی و معنوی روسیه از ایران، اهمیت و ابعاد آن بیشتر آشکار خواهد شد.
وی در پایان تأکید کرد: استمرار و تعمیق روابط با روسیه و چین، در کنار تقویت توان داخلی، می‌تواند قدرت بازدارندگی ایران را افزایش دهد و کشور را در برابر فشارهای سیاسی، اقتصادی و نظامی غرب در موقعیت مستحکم‌تری قرار دهد.

انتهای خبر/