حجتالاسلام عبدالله توسلی در گفتگو با خبرنگار گروه فرهنگی پایگاه خبری تحلیلی «صبح توس»، اظهار کرد: حضرت عبدالعظیم حسنی (ع) از عالمان و محدثان برجسته شیعه و از یاران مورد اعتماد امام هادی (ع) بود که در کنار جایگاه علمی، به تقوا، عبادت، زهد، امانتداری و پاکی نیز شناخته میشد.
وی افزود: یکی از برجستهترین جلوههای معرفت و ولایتمداری حضرت عبدالعظیم (ع)، ماجرای عرضه اعتقادات او نزد امام هادی (ع) است؛ ایشان با وجود برخورداری از جایگاه علمی، نزد امام زمان خویش حاضر شد و از ایشان خواست عقاید خود را عرضه کند.
استاد حوزه علمیه تایباد ادامه داد: حضرت عبدالعظیم (ع) در این دیدار اعتقادات خود درباره توحید، نبوت، امامت، معاد و ولایت اهلبیت (ع) را بیان کرد و امام هادی (ع) پس از شنیدن این اعتقادات، آنها را دین خدا دانست و بر ثابتقدم ماندن وی در این مسیر تأکید کرد.
عرضه اعتقادات؛ جلوهای از ولایتمداری
توسلی بیان کرد: ماجرای عرضه اعتقادات حضرت عبدالعظیم (ع) در «امالی» شیخ صدوق نقل شده است. ایشان در دیدار با امام هادی (ع) درخواست کرد عقاید خود را عرضه کند و امام نیز از وی خواست عقایدش را اظهار کند.
وی افزود: حضرت عبدالعظیم (ع) در بیان اعتقادات خود، خداوند را یگانه و منزّه از جسم، صورت، عرض و جوهر دانست و بر رسالت پیامبر اکرم (ص) و خاتمیت آن حضرت تأکید کرد.
توسلی افزود: حضرت عبدالعظیم (ع) سپس سلسله امامت را از امیرالمؤمنین علی (ع) تا امام هادی (ع)، امام حسن عسکری (ع) و حضرت ولیعصر (عج) بیان کرد و درباره معاد، ولایت اهلبیت(ع)، محبت و دشمنی در راه خدا و پیروی از امامان سخن گفت.
استاد حوزه علمیه تایباد ادامه داد: امام هادی (ع) پس از شنیدن این اعتقادات، آنها را دین خدا دانست و از حضرت عبدالعظیم (ع) خواست بر این عقاید ثابتقدم بماند؛ این ماجرا بیانگر عمق معرفت و پایبندی او به ولایت امام معصوم است.
وی بیان کرد: حضرت عبدالعظیم (ع) با وجود دانش و منزلت علمی، خود را بینیاز از امام نمیدانست و برای اطمینان از درستی باورهای خود آنها را نزد امام عرضه کرد؛ این رفتار نشاندهنده تواضع علمی و اهتمام او به صیانت از مبانی اعتقادی بود.
زندگی حضرت عبدالعظیم (ع) در روزگار فشار عباسیان
توسلی با اشاره به شرایط سیاسی و اجتماعی دوران حضرت عبدالعظیم (ع) اظهار کرد: ایشان در دوره حکومت عباسی زندگی میکرد؛ دورانی که بهویژه در زمان متوکل، فشار و محدودیت علیه خاندان اهلبیت (ع) و شیعیان افزایش یافته بود.
استاد حوزه علمیه تایباد افزود: حضرت عبدالعظیم (ع) با خلفایی همچون هارونالرشید، مأمون، واثق، متوکل، منتصر و معتز همعصر بود و بخش مهمی از زندگی او در شرایط فشار بر علویان و شیعیان سپری شد.
توسلی بیان کرد: در دوران متوکل، محدودیتهای گستردهای علیه علویان اعمال شد و در سال ۲۳۶ هجری قمری نیز حرم امام حسین (ع) تخریب و از زیارت آن حضرت جلوگیری شد.
وی افزود: امام هادی (ع) نیز در این دوره تحت فشار شدید حکومت قرار داشت و پس از فراخوانی از مدینه به سامرا، تحت مراقبت قرار گرفت. در چنین شرایطی، ارتباط مستقیم امام با شیعیان محدود بود و شبکه وکالت و افراد مورد اعتماد، نقش مهمی در ارتباط با پیروان اهلبیت (ع) داشتند.
توسلی بیان کرد: حضرت عبدالعظیم (ع) نیز به دلیل فعالیت در مسیر نشر معارف اهلبیت (ع) با فشار و تهدید مواجه شد و در پی این شرایط راهی ری شد.
وی ادامه داد: حضور حضرت عبدالعظیم (ع) در ری علاوه بر دور شدن از فشارهای سیاسی، زمینه ارتباط با شیعیان منطقه و نشر معارف اهلبیت (ع) را فراهم کرد و وی به یکی از چهرههای مورد اعتماد و محل رجوع شیعیان در مسائل دینی تبدیل شد.
حضرت عبدالعظیم (ع) و ارتباط با چهار امام
استاد حوزه علمیه تایباد گفت: حضرت عبدالعظیم (ع) با چهار امام معصوم همعصر بود؛ در دوران امام موسی کاظم (ع) متولد شد، اما به دلیل سن کم امکان بهرهمندی از محضر ایشان را نداشت و در ادامه از امام رضا (ع)، امام جواد (ع) و امام هادی (ع) بهره برد.
وی افزود: حضرت عبدالعظیم (ع) از امام رضا (ع) روایت نقل کرده و در شمار راویان و اصحاب ایشان قرار داشت و از امام جواد (ع) نیز بهره علمی برد و از ایشان روایت نقل کرد؛ اما مهمترین ارتباط او با امام هادی (ع) شکل گرفت.
توسلی ادامه داد: امام هادی (ع) حضرت عبدالعظیم (ع) را «ولیّ ما» و از دوستان حقیقی خود معرفی کردند و مردم را برای پرسشهای دینی به او ارجاع میدادند.
وی بیان کرد: امام هادی (ع) در روایتی به ابوحَمّاد رازی فرمودند که هرگاه در امر دین خود با مشکلی مواجه شدی، از عبدالعظیم بن عبدالله حسنی بپرس و سلام مرا به او برسان؛ این روایت جایگاه وی را برای پاسخگویی به مسائل دینی نشان میدهد.
استاد حوزه علمیه تایباد افزود: حضرت عبدالعظیم (ع) در ری و نواحی آن، مورد اعتماد امام هادی (ع) و محل رجوع شیعیان بود.
نسب و زندگی علمی حضرت عبدالعظیم (ع)
وی درباره نسب حضرت عبدالعظیم (ع) اظهار کرد: عبدالعظیمبنعبداللهبنعلی بن حسن بن زید، با چهار واسطه از نسل امام حسن مجتبی (ع) بود؛ پدرش عبدالله و مادرش فاطمه، دختر عقبه بن قیس، نام داشت.
توسلی افزود: حضرت عبدالعظیم (ع) در چهارم ربیعالثانی سال ۱۷۳ هجری قمری در مدینه متولد شد و در پانزدهم شوال سال ۲۵۲ هجری قمری در ری از دنیا رفت و ۷۹ سال عمر کرد. کنیه ایشان ابوالقاسم و ابوالفتح ذکر شده است.
وی بیان کرد: حضرت عبدالعظیم (ع) از محدثان و راویان برجسته شیعه بود و در حفظ و انتقال معارف اهلبیت (ع) نقش داشت و روایات او در منابع حدیثی شیعه از جمله اصول کافی، من لا یحضره الفقیه و کاملالزیارات نقل شده است.
استاد حوزه علمیه تایباد ادامه داد: جایگاه حضرت عبدالعظیم (ع) تنها به نقل حدیث محدود نبود و در حوزههای اعتقادی و دینی نیز صاحب جایگاه بود؛ ماجرای عرضه اعتقادات نزد امام هادی (ع) نیز بیانگر همین عمق علمی و اعتقادی است.
میراث علمی و معنوی حضرت عبدالعظیم (ع)
وی با اشاره به آثار و میراث علمی حضرت عبدالعظیم (ع) اظهار کرد: از ایشان روایات متعددی در منابع حدیثی شیعه نقل شده و آثاری نیز به وی نسبت داده شده است که از جمله آنها میتوان به «خطبة امیرالمؤمنین (ع)» و «یوم و لیله» اشاره کرد.
استاد حوزه علمیه تایباد افزود: درباره «خطبة امیرالمؤمنین (ع)» نقل شده است که این اثر پیش از تدوین نهجالبلاغه وجود داشته و از منابع مورد استفاده سید رضی در گردآوری نهجالبلاغه بوده است؛ همچنین «یوم و لیله» درباره اعمال و وظایف مستحب روزها و شبها دانسته شده است.
وی بیان کرد: در برخی گزارشها، شمار روایات حضرت عبدالعظیم (ع) با سند صحیح بیش از ۱۲۰ روایت ذکر شده و بخشی از روایات ایشان در منابع حدیثی معتبر شیعه آمده است؛ این مجموعه روایات، نقش او را در انتقال معارف اهلبیت (ع) نشان میدهد.
توسلی افزود: حضرت عبدالعظیم (ع) در کنار فعالیت علمی، به عبادت، زهد، تقوا، امانتداری و پاکی نیز شناخته میشد و پیوند دانش دینی با عمل، از ویژگیهای برجسته شخصیت او بود.
وی بیان کرد: از مهمترین جلوههای جایگاه معنوی حضرت عبدالعظیم (ع)، روایتی از امام هادی (ع) درباره زیارت قبر ایشان است؛ آن حضرت به مردی از اهل ری فرمود اگر قبر عبدالعظیم حسنی (ع) را در ری زیارت کند، مانند آن است که قبر امام حسین (ع) را زیارت کرده باشد. این تعبیر، جایگاه معنوی حضرت عبدالعظیم (ع) را نزد امام هادی (ع) نشان میدهد.
توسلی گفت: شخصیت حضرت عبدالعظیم (ع) نشان میدهد که علم و معرفت در مکتب اهلبیت (ع) زمانی به جایگاه واقعی خود میرسد که با تقوا، عمل، ولایتمداری و استقامت همراه باشد.
مبارزه با آمریکا در سایه ولایت؛ درسی از سیره عبدالعظیم حسنی(ع)
توسلی اظهار کرد: حضرت عبدالعظیم حسنی (ع) الگویی از مبارزه هوشمندانه با ظلم و تبعیت از ولایت بود و سیره آن حضرت نشان میدهد که فعالیتهای اجتماعی و فرهنگی باید در چارچوب ولایت و بر پایه معرفت و روشنگری دنبال شود.
وی افزود: خاندان حضرت عبدالعظیم (ع) نیز سابقه مبارزه با حکومت عباسی داشتند؛ پدر ایشان در زندان از دنیا رفت و جد وی نیز مدتی در حبس بود. خود حضرت عبدالعظیم (ع) نیز سالها تحت تعقیب حکومت عباسی قرار داشت و در نهایت به ری هجرت کرد و فعالیت خود را در مسیر تبیین معارف اهلبیت (ع) ادامه داد.
استاد حوزه علمیه تایباد ادامه داد: یکی از نکات مهم در سیره حضرت عبدالعظیم (ع)، تبعیت از امام هادی (ع) در فعالیتهای دینی و اجتماعی بود و هجرت به ری نیز در چارچوب ارتباط و مأموریتی که از سوی امام داشت، انجام گرفت.
وی بیان کرد: از سیره حضرت عبدالعظیم (ع) میتوان دریافت که مقابله با استکبار تنها به رویارویی مستقیم محدود نمیشود، بلکه جهاد تبیینی، حفظ مبانی اعتقادی و تقویت جبهه فرهنگی نیز از الزامات این مسیر است.
توسلی افزود: حضرت عبدالعظیم (ع) با بهرهگیری از دانش و جایگاه علمی خود در مسیر تبیین معارف اهلبیت (ع) فعالیت کرد و امروز نیز مقابله با استکبار و بهویژه آمریکا، نیازمند روشنگری درباره سیاستها و عملکرد آن و تبیین مبانی مقاومت است.
وی ادامه داد: مقاومت در برابر فشارهای سیاسی، امنیتی و اقتصادی و تقویت توانمندیهای جامعه، از دیگر درسهایی است که میتوان از سیره حضرت عبدالعظیم (ع) برداشت کرد؛ مقابله با سلطهطلبی نیازمند جامعهای آگاه، مقاوم و برخوردار از تواناییهای علمی، فرهنگی و اقتصادی است.
توسلی خاطرنشان کرد: وحدت و اتحاد ملی نیز در کنار ولایتمداری و استکبارستیزی، از عوامل مهم ایستادگی در برابر سلطهطلبی است و جامعهای که بر پایه ایمان، انسجام و تبعیت از ولایت حرکت کند، توان بیشتری برای مقابله با فشارها و حفظ استقلال خود خواهد داشت.
حضرت عبدالعظیم (ع)؛ الگویی برای نسل امروز
استاد حوزه علمیه تایباد تأکید کرد: شناخت حضرت عبدالعظیم (ع) نباید تنها به شناخت یک شخصیت تاریخی یا یک عالم از خاندان امام حسن مجتبی (ع) محدود شود، بلکه ابعاد علمی، معرفتی، اخلاقی و ولایتمدارانه زندگی او باید برای جامعه امروز مورد توجه قرار گیرد.
وی افزود: نسل جوان میتواند از حضرت عبدالعظیم (ع) بیاموزد که علم و معرفت باید با ایمان، ولایتمداری، عمل و استقامت همراه باشد؛ همانگونه که آن حضرت در دوران فشار و محدودیت، مسیر اعتقادی خود را حفظ کرد و برای نشر معارف اهلبیت (ع) ثابتقدم ماند.
توسلی خاطرنشان کرد: یکی از مهمترین درسهای زندگی حضرت عبدالعظیم (ع) برای جامعه امروز، حرکت بر پایه معرفت و تحقیق، پایبندی به ولایت و ایستادگی در مسیر اعتقادی است؛ الگویی که میتواند برای نسل جوان و همه کسانی که به دنبال شناخت درست از مکتب اهلبیت (ع) هستند، راهگشا باشد.
انتهای خبر/
نظرات (0)
هنوز نظری ثبت نشده است. اولین نظر را شما بگذارید!