جبار شجاعی در گفتگو با خبرنگار گروه سیاسی پایگاه خبری تحلیلی «صبح توس»؛ در تشریح مهم‌ترین ویژگی‌های شخصیتی و رهبری شهید سپهبد حاج قاسم سلیمانی اظهار کرد: به‌نظر من، یکی از برجسته‌ترین ویژگی‌های حاج قاسم، تلاقی فهم مدرن استراتژیک با اخلاص در عمل بود؛ اخلاصی که امروز به‌نوعی گمشده جوامع ماست. 

\r\n

وی افزود: حاج قاسم دارای نگاهی بلند به پدیده‌ها، هستی و جهان بود و این «دید بلند» هم در فهم پدیده‌ها مؤثر بود و هم در نحوه مواجهه با آن‌ها و حتی در نسخه‌هایی که برای حل مسائل تجویز می‌کرد، نقش تعیین‌کننده داشت؛ چه از منظر دینی، چه از منظر اجتماعی و حتی انسانی.

\r\n

این کارشناس مسائل سیاسی بیان کرد: منظورم این نیست که سایر فرماندهان چنین ویژگی‌هایی نداشتند، اما این مؤلفه‌ها در شخصیت حاج قاسم به‌شکل برجسته‌ای نمود داشت و ذیل همین فهم استراتژیک، خلاقیت بالای او نیز معنا پیدا می‌کند.

\r\n

وی ادامه داد: سردار سلیمانی در مقاطع مختلف توانست انواع جنگ‌های نامتقارن را به‌صورت مانا خنثی کند و نتیجه این خنثی‌سازی‌ها چیزی جز خلاقیت و ابتکار عمل نبود.

\r\n

شجاعی با اشاره به تسلط مدیریتی شهید سلیمانی اظهار کرد: وقتی از درک استراتژیک حاج قاسم سخن می‌گوییم، منظور اشراف حداکثری او بر حوزه حضور و نفوذش است؛ اشرافی که بخشی از آن ناشی از دسترسی به داده، بخشی نتیجه سبک مدیریتی، بخشی محصول پویایی و بخشی حاصل چندجانبه‌نگری در رفتار او بود.

\r\n

حاج قاسم؛ شخصیتی کاریزماتیک

\r\n

وی افزود: یکی دیگر از ویژگی‌های مهم حاج قاسم، کاریزماتیک بودن اوست که کاملاً با نظریه رهبری کاریزماتیک ماکس وبر قابل تطبیق است، اما کاریزمای حاج قاسم یک عنصر بومی و دین‌بنیاد داشت و آن اخلاص بود.

\r\n

این کارشناس مسائل سیاسی گفت: همین تلاقی کاریزما و اخلاص باعث شد حاج قاسم به یک الگو تبدیل شود؛ الگویی که اگر به‌صورت حداکثری و نه جزئی‌نگر به آن نگاه کنیم، از دل سبک زندگی او استخراج می‌شود و قابلیت الگو شدن دارد.

\r\n

وی در ادامه با اشاره به شجاعت شهید سلیمانی اظهار کرد: شجاعت حاج قاسم ویژگی‌ای است که در بسیاری افراد وجود دارد، اما جنس آن در حاج قاسم متفاوت بود؛ شجاعتی که حاصل تلاقی ایمان، جغرافیا، تاریخ، تجربه و فرآیند رشد در هندسه‌ای ایمانی بود و به شجاعتی متمایز انجامید.

\r\n

وی افزود: از دیگر ویژگی‌های حاج قاسم، فرهنگ میان‌فردی و فرهنگ مدیریتی خاصی بود که تولید می‌کرد؛ نوع مواجهه او با بیت‌المال، با تخلف، و با افراد، تربیتی و در مسیر رشد فراگیر بود.

\r\n

این کارشناس مسائل سیاسی بیان کرد: همین نگاه تربیتی باعث شد در حاج قاسم از یک‌سو صبر راهبردی شکل بگیرد و از سوی دیگر، یک الگوواره تربیتی برای رشد فردی خود و رشد دیگران رقم بخورد.

\r\n

وی تأکید کرد: حاج قاسم را نباید صرفاً در چارچوب نظریه‌های کلاسیک تحلیل کرد، بلکه باید او را در افق انقلاب اسلامی فهمید؛ چراکه او مولود انقلاب اسلامی و تربیت‌یافته مکتب امام خمینی(ره) بود و باید در بستر فرهنگ عاشورا تحلیل شود.

\r\n

شجاعی ادامه داد: با این حال، نباید از حاج قاسم چهره‌ای غیرقابل دسترس و تکرارنشدنی ساخت؛ او باید این‌جهانی، قابل ترجمه و قابل فهم برای نسل جدید معرفی شود و این امر با ارائه یک الگوی بومی ممکن است.

\r\n

وی افزود: این الگوی بومی باید هم عِرق ملی داشته باشد و هم ارزش‌های دینی، زیرا حاج قاسم را نمی‌توان تک‌بعدی دید؛ او برای دانشجویان و دانش‌آموزان می‌تواند به‌عنوان یک مطالعه موردی در سیاست منطقه‌ای و انسانی مطرح شود.

\r\n

این کارشناس مسائل سیاسی اظهار کرد: حاج قاسم دارای ویژگی‌های انسانی و حتی حقوق‌بشری بود که ذیل فهم انسان جدید نیز قابل تعریف است و به همین دلیل، ظرفیت الگو شدن برای همه انسان‌ها، حتی غیرایرانی‌ها را دارد.

\r\n

وی بیان کرد: اشتباه است اگر حرکت حاج قاسم را صرفاً ایدئولوژی‌بنیاد بدانیم؛ حرکت او فطرت‌بنیاد بود و می‌توان او را تجلی تام و تمام مقاومت مبتنی بر آموزه‌های قرآنی دانست.

\r\n

شجاعی با اشاره به نقش حاج قاسم در سیاست داخلی و خارجی گفت: در سیاست خارجی، نگاه او گسترش نفوذ انقلاب اسلامی بود و در سیاست داخلی، در مقاطع مختلف نقش محور وحدت را ایفا کرد؛ به‌گونه‌ای که شهادتش نیز به انسجام اجتماعی منجر شد.

\r\n

وی افزود: حاج قاسم در عرصه سیاست داخلی، همواره بر برجسته‌سازی ارزش‌های انقلاب اسلامی تأکید داشت و در بزنگاه‌هایی مانند فتنه‌های ۷۸ و ۸۸، مواضعی مبتنی بر همین ارزش‌ها اتخاذ کرد.

\r\n

این کارشناس مسائل سیاسی تصریح کرد: یکی از باورهای مهم حاج قاسم این بود که میدان و دیپلماسی مکمل یکدیگرند و نباید از هم منفک شوند؛ باوری که او آن را در جامعه ایرانی نهادینه کرد.

\r\n

وی ادامه داد: حاج قاسم نشان داد که یک نیروی نظامی می‌تواند یک سیاستمدار و دیپلمات خبره نیز باشد و از این منظر، الگویی از «نظامیِ سیاستمدار» را شکل داد.

\r\n

شجاعی با اشاره به میراث فکری شهید سلیمانی گفت: یکی از مهم‌ترین میراث‌های او، ایجاد عمق استراتژیک برای جمهوری اسلامی در جوامع مختلف و توسعه اقتدار انقلاب اسلامی در جغرافیاها و ذهن‌های دوردست بود.

\r\n

وی افزود: میراث دیگر حاج قاسم، الگویی از رهبری است که در آن، واقع‌بینی و جهاد، عرفان عملی و کارآمدی، امت‌گرایی و ملی‌گرایی، ولایت‌مداری و تساهل، مردم‌داری و اقتدار فعال در کنار هم معنا پیدا می‌کند.

\r\n

این کارشناس مسائل سیاسی اظهار کرد: حاج قاسم خود را یک سرباز و بسیجی می‌دانست و همین تعریف ساده از خویش، بخشی از میراث فرهنگی و شخصیتی اوست.

\r\n

وی در پایان تأکید کرد: برای نهادینه‌سازی میراث حاج قاسم در سیاست خارجی، پیش از هر چیز نیازمند کار تربیتی، پرورش منابع انسانی با این افق فکری و تقویت دیپلماسی شبکه‌ای هستیم؛ دیپلماسی‌ای که خود یکی از میراث‌های مهم حاج قاسم سلیمانی است.

\r\n

انتهای خبر/ 

\r\n

خبرنگار: حمیدرضا ربانی

\r\n

 

\r\n

 

\r\n