به گزارش خبرنگار گروه اجتماعی پایگاه خبری تحلیلی «صبح توس»؛ اولین‌ها همیشه برای آدم لذت‌بخش است، اولین دیدار، اولین نگاه، اولین لبخند، اولین دستمزد و غیره. به اولین لحظه‌ای فکر میکنم که یک نوزاد متولد شده و دستان کوچک و نحیفش که حالا حس تنهایی و ترس را تجربه می‌کند در دستان یک نفر قرار می‌گیرد و قلب کوچک و تپنده اش کمی آرام میگیرد. 

کسی که با حوصله ساعت‌ها منتظر است تا مهمان تازه واردش از راه برسد و یک مسیر جدید پیش رویش باز شود. غریبه‌ای آشنا که به دنیا آمدن آدم‌ها رویای اوست.

روز ماما یک روز خاص است. وقتی به عمق این موضوع فکر می‌کنم و اینکه ماما چه کسی است و نقش او در عالم هستی کجاست دچار شگفت زدگی می‌شوم و ساعت‌ها در فکر فرو می‌روم که عجب جایگاه ویژه و البته زیبایی است.

از نگاه من ماما مهمترین بازوی خدا روی زمین است؛ چرا که روند ادامه خلقت را مدیریت می‌کند و اگر نبود چه بسا ادامه حیات بشری به خطر می‌افتاد و طیف وسیعی از انسان‌ها در بدو تولد یا بخاطر شرایط خاص مادر و روند زایمان از بین می‌رفتند و یا دچار نقص‌هایی می‌شدند که مسیر تکامل بشری را دچار اختلال می‌کرد.

قدیم تر ها به ماما قابله می‌گفتند، به آن زنانی فکر می‌کنم که در لحظه‌ اولیه نفس کشیدن برخی انسان‌ها کنارشان بودند و چه خوشبختی عظیمی نصیبشان شده بود.

بانویی که وقت تولد حضرت مریم بالای سرش بود یا آن که صدای اولین گریه موسی را در آن خفقان شنید و آن  پاکرویی که بندناف محمد امین صلوات الله و سلامه علیه را برید، چه نقش بی بدیلی در تاریخ دارند.

دوست داشتم کسی‌که خودم را به دنیا آورده است را هم ببینم. شک ندارم در از مهر و لبخند بوده و در گوشم زمزمه های عاشقانه و امیدوارانه ای خوانده که امروز دغدغه‌ام گفتن و شنیدن از شرافت و عشق است.

به مناسبت روز ماما به سراغ یک مادر و مامای موفق رفتم تا دقایقی را بدون کلیشه و با نگاهی نو به قصه مامایی، به گفتگو بنشینیم.

ضمن عرض سلام و تبریک روز ماما لطفاً خودتان را بطور کامل معرفی بفرمائید: عرض سلام و احترام و وقت بخیر حضور جنابعالی؛ من دکتر الهام منوچهری هستم فوق دکترای سلامت باروری و عضو هیئت علمی واحد علوم پزشکی دانشگاه آزاد اسلامی مشهد و همچنین مدیر گروه مامایی هستم.

وی ادامه داد: دوره دکترای تخصصی سلامت باروری و فوق دکترای تخصصی را در دانشگاه علوم پزشکی مشهد گذراندم و درحال حاضر به عنوان عضو هیئت علمی گروه مامایی و مدیر گروه در واحد علوم پزشکی دانشگاه آزاد مشهد مشغول انجام وظیفه هستم.

منوچهری گفت: بنده دو فرزند پسر دارم که الحمدلله موفق هستند و امیدوارم که بتوانیم فرزندانمان را به نحوی تحویل جامعه بدهیم که برای کشورمان افراد مفیدی باشند و موثر واقع بشوند.

نظر شما نسبت به رشته و حرفه مامایی چیست؟

رشته مامایی رشته‌ای است که به نظر من آدم باید بسیار خوش اقبال باشد که بتواند در این رشته و در این حیطه انجام وظیفه و به جامعه خود خدمت کند، به دلیل اینکه دقیقا در زمانی که خلقت انسان شکل می‌گیرد از آن لحظه کار یک ماما شروع می‌شود و تا آخر حیات انسان ادامه دارد به خصوص در خانم‌ها و کسانی که در واقع قصد باروری و زاد و ولد را دارند، بیشتر در حیطه کار مامایی گنجانده می‌شوند و فقط این نیست که در واقع یک ماما کارش انجام زایمان باشد.

وی بیان کرد: البته مهمترین کار یک ماما انجام زایمان طبیعی برای مادران است اما در آن کنار ماما تحصیل کرده و امروزی باید بتواند موارد پرخطر را هرچه زودتر شناسایی کند و به دلیل اینکه سن باروری در کشور ما بالا رفته به همان مناسبت با افزایش سن خانم‌ها بروز بیماری‌های مزمن در آنها بیشتر است و خب طبیعتا ما با جمعیتی که همزمان با حاملگی بیماری مزمن مثل دیابت و فشارخون بیماری‌های روماتیسمی را هم دارند بیشتر از گذشته مواجه می‌شویم، لذا اینجا نقش یک مامای کارکشته تحصیل کرده و دلسوز می‌تواند خودش را نشان بدهد.

منوچهری گفت: در واقع ماما به مناسبت اینکه می‌تواند تصمیم‌گیری بکند در بالین بیمار و مستقل عمل بکند لازم است که اطلاعات جامعی را در مورد انواع بیماری‌های داخلی به خصوص بیماری‌های مزمن داشته باشد، در صورتی که مادری که مبتلا به یک بیماری است اگر باردار شد باید بتواند مراقبت مناسبی را ارائه بدهد و به موقع بیماری را یا احتمال وجود بیماری را تشخیص داده و مریض را ارجاع بدهد به متخصصی که مرتبط با آن بیماری است.

با توجه به سیاست صیانت از خانواده و فرزندآوری که جزو موارد مهمی هست که الان در کشور ما جاری است و در واقع حتی واحد دانشگاهی در این زمینه برای رشته مامایی و پزشکی از یک سال و نیم پیش مقرر شده که ما در دانشگاه‌ها این واحد را تدریس بکنیم، مشخص است اهمیت نقش ماماها در فرزندآوری، مشاوره فرزندآوری و در مراقبت از مادر باردار حتی در دوران بعد از بارداری و حتی در زمانی که دوران باروری یک خانم تمام می‌شود بیشتر خودش را نشان می‌دهد به عبارتی ماما به عنوان حلقه اول مواجهه یک خانمی باردار می‌تواند نقش بسیار مهم و موثری را در مشاوره دادن به خانم‌ها در مورد فرزندآوری ایفا می‌کند.

چرا از بین رشته های مختلف خصوصاً در حیطه درمان رشته مامایی را انتخاب کردید؟

به دلیل اینکه در این رشته واقعاً آدم حس می‌کند به یک انسان دیگر کمک می‌کند. وقتی خانمی باردار است ما هم‌زمان به دو انسان کمک می‌کنیم و اگر باردار هم نباشد و با انواع بیماری‌های زنانی که وجود دارد چه در خانمی که در دوران باروری، چه در دوران بلوغ و چه در دوران یائسگی است، حس بسیار خوبی از کمک به یک انسان دیگر برای آدم ایجاد می‌شود و به عنوان یکی از شاخه‌های مهم پزشکی فکر می‌کنم که مامایی همچنان باید یک رشته قوی بماند و عرض کردم با توجه به سیاستی که به خصوص در کشور در مورد فرزندآوری داریم کار اصلی این موضوع به دست رشته مامایی و زنان است که برای مشاوره و انجام مراقبت‌ها می‌توانند برای خانم‌ها انجام بدهند.

چه لحظات تلخ و شیرینی را در طی این سالها در شغل مامایی تجربه کردید؟

رشته مامایی در کنار اینکه لحظات شاد و خوبی را برای آدم ایجاد می‌کند، واقعا رشته پرخطری است بنابراین من همیشه سر کلاس‌های درس میگویم کسی که رشته مامایی را انتخاب می‌کند معمولا یک فرد خاص باید باشد که بتواند در لحظه اولویت را تشخیص بدهد چون موارد اورژانسی در رشته مامایی زیاد پیش می‌آید بنابراین فرد باید مدیریت بحران داشته باشد؛ همچنین اینکه در واقع با مواردی که گاهأ ناراحت‌کننده است بتواند به موقع برخورد مناسب انجام بدهد. چون بعضی اوقات واکنش‌های روحی روانی مادر یا همراهان مادران نیاز به مدیریت و کنترل دارد و معمولا همیشه شیرین‌ترین لحظات هنگامی است که نوزاد در دستانت متولد می‌شود.

وی ادامه داد: از طرف دیگر رشته مامایی رشته‌ای است که در شیفت‌های مختلف باید ماما ها کار کنند؛ همچنین به‌طور مداوم در معرض ترشحات رحمی بودن، تماس با خون، بیماری‌های مخصوص زنان و امثال آن از دیگر مخاطرات رشته مامایی و لحظات سخت آن است که یک آدم باید بسیار قوی باشد که در قدم اول خودش را بتواند حفظ کند و سپس بتواند به مریضش در آرامش کمک نماید.

نظر شما در خصوص جنگ رمضان و مادران باردار و نوزادان و بسیاری که به شهادت رسیدند چیست و نقش آفرینی ماماها به چه صورت بود؟

ما در جنگ رمضانی که الان هنوز هم درگیرش هستیم، همونطوری که می‌دانید بیمارستان در هیچ شرایطی تعطیلی ندارد و کادر درمان مخصوصاً ماما ها در آماده باش کامل قرار دارند و خب ما شهدای زیادی را در رشته مامایی داشتیم و در بحران‌های جنگی دیگر هم ماماها دوشادوش و به اندازه سایر شاغلین کادر درمان کار می‌کنند و انجام وظیفه می‌نمایند.

وی گفت: اما در شرایط جنگی الان جای تأسف دارد که کشوری اسم ابرقدرت را یدک می‌کشد ولی قوانین جنگ را نمی‌داند وتحت هر عنوانی بیاید و به حقوق یک ملت تجاوز و کشتاری را راه بیندازد به شکلی که ما در مدرسه میناب شاهد آن بودیم و همینطور که گفتید مادران باردارو نوزادانشان به شهادت رسیدند اما واقعا گریزی نیست و ما به عنوان اعضای یک امت اعضای یک پیکره باید اتحاد خود را در برابر دشمن حفظ کنیم و امیدوارم خدا به ما کمک بکند که بتوانیم به درستی در جای خودمان و در زمان مناسب کار درست را انجام بدهیم.

چرا در کنار مشغله حرفه مامایی به تدریس هم مشغول شدید؟

 قسمت خیلی قشنگی که کار من دارد این است که به عنوان عضو هیئت علمی دانشگاه دارم حرفه مامایی را برای دانشجویان که نسل آینده ماماهای کشور هستند، آموزش می‌دهم. تربیت دانشجو در رشته مامایی خیلی کار آسانی نیست به دلیل اینکه ما در رشته مامایی در کنار درس‌های سخت مشکلات کلاس‌های عملی را هم داریم که دوره‌های کارآموزی رشته مامایی زیاد و سخت است و دانشجویان باید همت بلندی در انجام آن داشته باشند و ما اساتید باید بتوانیم به درستی در کلاس‌های عملی آنها را آموزش بدهیم.

از حس اولین نوزادی که به دنیا آورده آید بگویید؟

اولین زایمانی که من گرفتم در دوران دانشجویی بود؛ وقتی که دانشجو کارشناسی بودم و اولین زایمانی که بصورت مستقل گرفتم واقعاً حس عجیبی داشت. طبیعتاً اولین بار زایمان را فقط مشاهده کردیم و هیچوقت در ذهن من نمی‌گنجید که روند ولادت در واقع چگونه است و اولین بار هرکسی بخواهد روند ولادت را مشاهده بکند از خلقت پروردگار در عجب می‌ماند و اینکه چه نظمی در خلقت و ولادت انسان وجود دارد که آدم اگر به چشم خودش نبیند نمی‌تواند تصور کند که هنگام بارداری و بخصوص هنگام زایمان چه وضعیتی برای مادر و جنین وجود دارد، مشاهده خلقت در زایمان، انسان را از حالت مادی جدا می‌کند یعنی در جایی قرار می‌گیرد که به رویکرد الهی ماجرا نگاه می‌کند.

وی ادامه داد: این حس برای بنده الآن بعد از سی سال مشاهده زایمان هایی که خودم انجام می‌دهم هنوز ادامه دارد و در بعضی از مواقع در خلقت پروردگار متفکر می‌شوم زیرا در زمان بارداری مقداری از خون و سلولهای مادر با جنین ممزوج می‌شود یعنی از جنین به مادر و بالعکس منتقل می‌گردد و لذا رشته مامایی اینگونه است که شما در هرقدم تفکر می‌کنید در خلقت که چطور با این نظم در کنار یکدیگر چیده شده که اگر ذره‌ای بهم بخورد هیچ نوزادی متولد نمی‌شود.

منوچهری گفت: این قدرت خداوند است چون که مادر در دوران بارداری موجودی که غیر بافت بدن خودش را درون خودش پرورش می‌دهد و سیستم ایمنی بدن بصورتی عمل می‌کند که بدن مادر این پیوند با موجود غیر از خودش را پس نمی‌زند و جنین را درون خودش حفظ و پرورش می‌دهد.

مهمترین کاری که یک ماما در زمان زایمان می‌تواند برای مادر انجام بدهد چیست؟

این یک موهبت الهی است که ما میتوانیم در زمان زایمان کنار یک خانم باشیم و او را کمک کنیم در انجام این کار بزرگ و در لحظات حیاتی اولیه زندگی یک انسان به او کمک کنیم، اما در زمان وضع حمل ما معمولا با واکنش‌های متفاوتی روبرو می‌شویم و نکته خیلی مهمی که وجود دارد آرامش دادن به مادر است. یعنی وظیفه ما این است که آرامش مادر را حفظ کرده و به روند زایمان آسان او کمک کنیم تا خاطره خوشی از زایمان در ذهنش باقی بماند و رفتار مامایی که درآن لحظه بالای سر مادر حضور دارد روند زایمان را مدیریت می‌کند بسیار مهم است.

وی ادامه داد: به همین دلیل بنده همیشه در زمان زایمان سعی می‌کنم به مادر امیدواری بدهم و فرد را در جریان روند زایمان قرار بدهم تا به شرایط پیش رو امیدوار باشد و لحظه زایمان که بلافاصله بعد از آن فرزند در آغوش مادر قرار می‌گیرد برایش شیرین باشد و اولین لحظه ای که مادر به فرزندش شیر می‌دهد بسیار زیباست و مادر درحالیکه درد می‌کشد، از دیدن نوزادش اشک شوق میریزد و لبخند میزند و ماهم در اشک و لبخند او شریک می‌شویم.

حس و حال تدریس و تربیت دانشجو چگونه است؟

بعنوان یک مدرس مامایی همیشه کار با دانشجویان و قشر جوان پویا و لذت‌بخش است؛ چرا که در کنار آموزش و تربیت آنها لحظات شادی وجود دارد و البته شرایطی فراهم می‌شود که در آن در شادی قشر جوان هم شریک می‌شویم و چهار سال را با یکدیگر زندگی می‌کنیم و من همیشه خدارا شاکرم که علاوه بر فرصت و موقعیت درکنار مادر و نوزاد بودن، آموزش و تربیت نسل جوان کشور را هم برعهده دارم و این نیز فرصت مغتنمی است که میتواند در تربیت جامعه مؤثر بود.

منوچهری در پایان، با تبریک روز ماما، تصریح کرد: در هر صورت در آستانه روز جهانی ماما این روز را خدمت همه همکاران عزیزم، دانشجویان جوانی که به تازگی وارد این رشته شدند و عزیزان پیشکسوتی که بازنشسته شدند تبریک عرض می‌کنم و اعتقادم بر این است که کسی‌که در این جایگاه انجام وظیفه می‌کند شاید خداوند او را برگزیده است تا دست خداوند روی زمین باشد و اولین کسی هست که خلقت خداوند در زمین را لمس می‌کند و لحظات زیبای شروع مادر بودن را شاهد است و برای همه عزیزان در این حرفه آرزوی سلامتی و توفیق روزافزون دارم.

انتهای خبر/