به گزارش خبرنگار گروه اجتماعی پایگاه خبری تحلیلی «صبح توس»؛ ماه مبارک رمضان در اسلام، ماهی ویژه است که با نزول قرآن و شب قدر همراه شده و فرصتی برای بازگشت به خدا، اصلاح اخلاق و تقویت روحیه عبادت فراهم می‌کند. در این ماه، انسان می‌تواند با روزه، دعا، استغفار و عبادت، رحمت و مغفرت الهی را کسب کرده و خود و خانواده‌اش را به مسیر صحیح هدایت کند.

\r\n

رمضان علاوه بر بعد فردی، بُعد اجتماعی نیز دارد و از طریق افطاری دادن، کمک به نیازمندان و انسجام مسلمانان در عبادت، همدلی و وحدت جامعه تقویت می‌شود. این ماه فرصت ارزشمندی است تا انسان از تعلقات دنیوی فاصله گرفته و با قرآن و سنت پیامبر (ص) ارتباط عمیق برقرار کند.

\r\n

در این خصوص با مولوی عبدالباری صالحی رئیس حوزه علمیه مظهرالتوحید تایباد به گفتگو نشستیم.

\r\n

صبح توس: جایگاه ماه رمضان در قرآن کریم چیست و چرا خداوند آن را برای نزول قرآن انتخاب کرده است؟

\r\n

رئیس حوزه علمیه مظهرالتوحید تایباد: ماه رمضان در قرآن جایگاهی بسیار ویژه دارد. همان‌گونه که خداوند متعال در سوره بقره فرموده است: «شهر رمضان الذی أنزل فیه القرآن»، این ماه نه فقط ماه روزه‌داری، بلکه ماه نزول بزرگ‌ترین هدیه الهی یعنی قرآن کریم است. قرآن، کتابی است که هدایت بشر، روش زندگی و سعادت دنیا و آخرت را مشخص می‌کند و نزول آن در این ماه، اهمیت ویژه‌ای به ماه رمضان داده است.

\r\n

شب قدر، که در این ماه قرار دارد، از هزار ماه برتر است. یعنی عبادت در این شب برتر از عبادت بیش از ۸۰ سال است؛ به بیان دیگر، اگر کسی بتواند در این شب به عبادت، دعا و توبه بپردازد، مانند آن است که ۸۰ سال و اندی عمر خود را در مسیر بندگی خدا صرف کرده است. این نشان از لطف و کرم خداوند دارد و می‌طلبد که ما قدر این شب‌ها و این ماه را بدانیم.

\r\n

همچنین ماه رمضان زمانی است که خداوند ملائکه و روح را به زمین می‌فرستد، فضای زمین سرشار از رحمت، سلامتی و آرامش الهی می‌شود و تقدیرات سالانه انسان‌ها مشخص می‌گردد. این موضوع اهمیت ماه رمضان را از نظر فردی و اجتماعی چند برابر می‌کند، زیرا انسان در این ماه فرصتی پیدا می‌کند که با اعمال خود آینده خود و جامعه‌اش را تحت تأثیر قرار دهد.

\r\n

 

\r\n

صبح توس: در روایات به دهه‌های سه‌گانه رمضان اشاره شده است. این تقسیم‌بندی چه پیامی برای مؤمنان دارد؟

\r\n

رئیس حوزه علمیه مظهرالتوحید تایباد: در روایات آمده است که ماه رمضان به سه دهه تقسیم شده است: دهه اول رحمت، دهه دوم مغفرت و دهه سوم نجات از آتش جهنم. این تقسیم‌بندی یک مسیر تربیتی برای انسان است. در دهه اول، خداوند رحمت خود را بر بندگان نازل می‌کند و اگر انسان با توبه و عبادت خالصانه از این رحمت بهره گیرد، دل و جان او آماده پذیرش مغفرت خواهد شد.

\r\n

دهه دوم، دهه مغفرت است؛ یعنی اگر انسان در این دهه با اعمال صالح و استغفار، خود را اصلاح کند، گناهان او آمرزیده می‌شود. دهه سوم که شب‌های قدر را شامل می‌شود، فرصتی برای تعیین سرنوشت و رهایی از آتش دوزخ است. در این دهه، با دعا و عبادت می‌توان تقدیرات سال آینده خود و خانواده را به بهترین شکل رقم زد.

\r\n

این تقسیم‌بندی به ما یادآوری می‌کند که رمضان صرفاً ماه امساک از غذا و نوشیدنی نیست؛ بلکه ماهی برای رشد معنوی و اصلاح رفتار است. هر روز و شب این ماه فرصتی برای تقویت ایمان، اصلاح اخلاق، خدمت به خانواده و جامعه و نزدیکی بیشتر به خداوند فراهم می‌کند.

\r\n

صبح توس: سیره پیامبر اکرم (ص) در ماه رمضان چگونه بود و ما چه درس‌هایی می‌توانیم از آن بگیریم؟

\r\n

رئیس حوزه علمیه مظهرالتوحید تایباد: سیره پیامبر اسلام، محمد (ص)، در ماه رمضان بسیار آموزنده است. ایشان در این ماه بیشتر از هر زمان دیگر به عبادت، شب‌زنده‌داری و تلاوت قرآن می‌پرداختند. نماز تراویح و ختم قرآن در شب‌ها، حضور فعال در مسجد و رسیدگی به نیازمندان از ویژگی‌های بارز این ماه در زندگی ایشان بود.
پیامبر (ص) در رمضان سخاوتمندتر می‌شدند و همواره دست نیازمندان را می‌گرفتند. افطاری دادن، کمک به مستمندان و صدقه دادن از اعمالی بود که بیشترین تأثیر را در رشد اخلاقی و اجتماعی جامعه داشت. بنابراین رمضان ماه عبادت فردی و مسئولیت اجتماعی است؛ ماهی که اگر به درستی سپری شود، هم انسان و هم جامعه از برکات آن بهره‌مند می‌شوند.
از زندگی صحابه و اهل بیت نیز می‌توانیم بیاموزیم که رمضان زمان انس با قرآن، دعا و یاد خداست. انس با قرآن و احیای شب‌های قدر، انسان را از تعلقات دنیوی جدا می‌کند و زمینه ساز رشد روحی و معنوی است.

\r\n

صبح توس: ماه رمضان چه نقشی در تقویت وحدت و همبستگی مسلمانان دارد؟

\r\n

رئیس حوزه علمیه مظهرالتوحید تایباد: رمضان ماه وحدت و انسجام است. همه مسلمانان، با زبان‌ها و فرهنگ‌های متفاوت، در یک زمان روزه می‌گیرند و افطار می‌کنند. این هماهنگی جهانی جلوه‌ای از امت واحده اسلامی است. نماز جماعت، افطاری‌های جمعی و حضور در مساجد، انسجام اجتماعی را تقویت می‌کند و همدلی و محبت را افزایش می‌دهد.
در تاریخ نیز مشاهده شده که حتی در زمان جنگ، احترام به ماه رمضان موجب توقف درگیری‌ها شده است. این ماه، ماه رحمت، سلام و امنیت است. قرآن درباره شب قدر می‌فرماید: «سلام هی حتی مطلع الفجر»، یعنی تا طلوع فجر، سلامتی و رحمت الهی بر انسان‌ها نازل می‌شود. بنابراین رعایت حرمت این ماه و بهره‌گیری از فرصتی که خداوند به ما داده، مسئولیتی فردی و اجتماعی است.

\r\n

صبح توس: درباره کمک به نیازمندان در این ماه بیشتر توضیح دهید. چرا بر صدقه و افطاری دادن تأکید شده است؟

\r\n

رئیس حوزه علمیه مظهرالتوحید تایباد: یکی از فلسفه‌های اصلی روزه، درک حال فقرا و مستمندان است. وقتی انسان از سحر تا افطار امساک می‌کند، می‌تواند سختی گرسنگی و تشنگی فقرا را بهتر درک کند و با قلبی مهربان‌تر به آن‌ها کمک نماید. پیامبر اکرم بر افطاری دادن تأکید داشتند و فرمودند هر کس روزه‌داری را افطار دهد، اجر روزه‌دار نیز شامل او می‌شود و پاداشی مضاعف خواهد داشت.
در این ماه، صدقه، زکات و کمک به نیازمندان، ثواب و برکت مضاعف دارد. این سنت نبوی باید در جامعه تقویت شود. حتی در کشورهای اسلامی دیده می‌شود که مردم برای افطاری دادن به نیازمندان مسابقه می‌گذارند و این فرهنگ حسنه‌ای است که ما نیز باید آن را در جامعه خود احیا کنیم. کمک به مستمندان علاوه بر ثواب فردی، موجب آرامش اجتماعی و کاهش آسیب‌های اجتماعی می‌شود.

\r\n

صبح توس: جوانان چگونه می‌توانند از فرصت رمضان بیشترین بهره را ببرند؟

\r\n

رئیس حوزه علمیه مظهرالتوحید تایباد: جوانان باید از این ماه برای انس با قرآن و دعا استفاده کنند و شب‌های قدر را در مساجد و در کنار علما بگذرانند. استفاده بی‌رویه از فضای مجازی را کاهش دهند تا حقیقت دین، قرآن و پیامبر را بهتر درک کنند.
رمضان فرصتی برای اصلاح رفتار، گفتار و اخلاق جوانان است. اگر آن‌ها تصمیم جدی برای خودسازی بگیرند، هم خودشان و هم خانواده و جامعه از برکات آن بهره‌مند می‌شوند. ارتباط با دین و معنویت، امنیت اخلاقی و اجتماعی جامعه را افزایش می‌دهد و نسل جوان را آماده ایفای نقش در جامعه اسلامی می‌کند.

\r\n

صبح توس: در پایان، مهم‌ترین پیام شما برای مردم در این ماه چیست؟

\r\n

رئیس حوزه علمیه مظهرالتوحید تایباد: رمضان را جدی بگیریم و با توبه صادقانه، استغفار، دعا برای خود و دیگران، اصلاح رفتار و خدمت به نیازمندان از فرصت الهی بهره ببریم. اگر هر فرد خود را اصلاح کند، خانواده و جامعه نیز اصلاح خواهند شد. رمضان فرصتی است برای ساختن انسان و جامعه؛ فرصتی که خداوند از سر لطف در اختیار ما قرار داده است. امیدوارم مردم تایباد و تمام مسلمانان از برکات این ماه بهره‌مند شوند و با دلی پاک و روحی تازه به استقبال آینده‌ای روشن بروند.

\r\n

انتهای خبر/

\r\n

خبرنگار    کلثوم رمضانی