به گزارش خبرنگار گروه سیاسی پایگاه خبری تحلیلی «صبح توس»؛ در سالی که از سوی رهبر معظم انقلاب به نام «اقتصاد مقاومتی در سایه وحدت ملی و امنیت ملی» نام‌گذاری شده، بررسی ابعاد این شعار و راهکارهای تحقق آن به یکی از مهم‌ترین دغدغه‌های نخبگان و مسئولان تبدیل شده است. اقتصاد مقاومتی به‌عنوان یک راهبرد کلان، نه‌تنها به دنبال کاهش آسیب‌پذیری اقتصاد کشور در برابر تکانه‌های خارجی است، بلکه در پی ایجاد بستری برای تحقق عدالت، پیشرفت و استقلال اقتصادی نیز هست.

\r\n

در همین راستا، با حجت‌الاسلام جواد نیک‌بین، نماینده مردم کاشمر، بردسکن، خلیل‌آباد و کوهسرخ در مجلس شورای اسلامی، گفتگویی تفصیلی انجام داده‌ایم تا از نگاه وی، الزامات تحقق این شعار، نقش وحدت ملی، جایگاه مجلس و دولت و همچنین راهکارهای بهبود وضعیت معیشت مردم بررسی شود. آنچه در ادامه می‌خوانید، مشروح این گفتگوی تفصیلی است.

\r\n

امتداد راهبردی شعارهای اقتصادی سال‌های گذشته

\r\n

صبح توس: باتوجه‌به نام‌گذاری شعار سال ۱۴۰۵، این شعار را در امتداد سیاست‌های سال‌های گذشته چگونه تحلیل می‌کنید؟

\r\n

نیک‌بین: نام‌گذاری سال‌ها توسط رهبر معظم انقلاب یک اقدام کاملاً راهبردی و جهت‌دهنده است که مسیر حرکت کشور را برای یک سال مشخص می‌کند. اگر به سال‌های گذشته نگاه کنیم، می‌بینیم که بخش عمده‌ای از این شعارها بر محور اقتصاد بوده است. این مسئله نشان می‌دهد که اقتصاد، اولویت اصلی کشور در مسیر پیشرفت و حل مشکلات مردم است.

\r\n

در سال جاری نیز اقتصاد مقاومتی در سایه وحدت ملی و امنیت ملی مطرح شده که در واقع یک نگاه تکمیلی و عمیق‌تر به همان رویکردهای قبلی است. یعنی صرف توجه به اقتصاد کافی نیست، بلکه باید بسترهای اجتماعی و امنیتی آن نیز فراهم شود. اگر اقتصاد قوی داشته باشیم؛ اما جامعه دچار چنددستگی باشد، این اقتصاد پایدار نخواهد بود. از سوی دیگر، اگر امنیت داشته باشیم؛ اما اقتصاد ضعیف باشد، آن امنیت نیز دوام نخواهد داشت.

\r\n

بنابراین، این شعار نشان می‌دهد که باید به یک نگاه جامع برسیم؛ نگاهی که اقتصاد، وحدت و امنیت را در کنار هم ببیند و برای هر سه حوزه برنامه‌ریزی کند.

\r\n

وحدت ملی؛ پیش‌شرط امنیت و پیشرفت اقتصادی

\r\n

صبح توس: نقش وحدت ملی در تحقق امنیت پایدار و اقتصاد مقاومتی را چگونه تبیین می‌کنید؟

\r\n

نیک‌بین: اگر بخواهیم به امنیت پایدار برسیم، باید از وحدت ملی شروع کنیم. وحدت ملی یعنی همه اقوام، مذاهب، سلایق سیاسی و اجتماعی در چارچوب منافع ملی کنار هم قرار بگیرند و از اختلافات غیرضروری پرهیز کنند. این وحدت، یک سرمایه بزرگ برای کشور است که می‌تواند ما را در برابر تهدیدات خارجی مقاوم کند.

\r\n

اما وحدت فقط با شعار شکل نمی‌گیرد؛ باید زمینه‌های آن فراهم شود. یکی از مهم‌ترین این زمینه‌ها، ایجاد عدالت اقتصادی و رفاه نسبی برای مردم است. وقتی مردم احساس کنند که در نظام اقتصادی سهم دارند و عدالت رعایت می‌شود، طبیعی است که به نظام اعتماد بیشتری خواهند داشت و این اعتماد، پایه وحدت ملی را تقویت می‌کند.

\r\n

در این میان، اقتصاد مقاومتی می‌تواند به‌عنوان محور مشترک همه جریان‌ها عمل کند. یعنی همه مسئولان، فارغ از دیدگاه‌های سیاسی، باید بر سر تقویت تولید داخلی، کاهش وابستگی به خارج و حمایت از مردم به توافق برسند. این همان نقطه‌ای است که وحدت ملی را از حالت شعاری خارج کرده و به یک واقعیت عملی تبدیل می‌کند.

\r\n

پیش‌نیازهای تحقق اقتصاد مقاومتی

\r\n

صبح توس: برای اجرای عملی اقتصاد مقاومتی، چه پیش‌نیازهایی ضروری است؟

\r\n

نیک‌بین: تحقق اقتصاد مقاومتی نیازمند مجموعه‌ای از اقدامات هماهنگ در سطوح مختلف است. یکی از مهم‌ترین این اقدامات، حذف قوانین زائد و دست‌وپاگیر است که متأسفانه سال‌هاست مورد تأکید قرار گرفته؛ اما به‌طور کامل اجرا نشده است. این موضوع در حوزه اختیارات مجلس قرار دارد و باید با جدیت دنبال شود.

\r\n

از سوی دیگر، دولت نیز باید در ساختار مدیریتی خود بازنگری کند و از به‌کارگیری مدیران زائد و ناکارآمد پرهیز کند. چابک‌سازی دولت یکی از پیش‌شرط‌های اساسی در تحقق اقتصاد مقاومتی است.

\r\n

همچنین نگاه مدیران کشور باید به ظرفیت‌های داخلی معطوف شود. اگر همچنان چشم امید ما به خارج از کشور و رفع تحریم‌ها باشد، عملاً اقتصاد مقاومتی محقق نخواهد شد. ما باید باور «ما می‌توانیم» را در عمل پیاده کنیم و در حوزه‌های مختلف به خودکفایی برسیم.

\r\n

عبور از اقتصاد نفتی و توسعه صادرات

\r\n

صبح توس: چه راهکارهایی برای کاهش وابستگی به نفت و تقویت صادرات غیرنفتی پیشنهاد می‌کنید؟

\r\n

نیک‌بین: یکی از مهم‌ترین اهداف اقتصاد مقاومتی، کاهش وابستگی به درآمدهای نفتی است. برای تحقق این هدف، باید به سمت توسعه صادرات غیرنفتی حرکت کنیم. خوشبختانه کشور ما ظرفیت‌های بسیار بالایی در حوزه‌های مختلف دارد؛ از جمله منابع معدنی، گردشگری، صنایع‌دستی و میراث‌فرهنگی.

\r\n

علاوه بر این، ما سرمایه عظیمی به نام نیروی انسانی و نخبگان داریم که چه در داخل و چه در خارج از کشور می‌توانند نقش مهمی در توسعه اقتصادی ایفا کنند. باید شرایطی فراهم شود تا این نخبگان به میدان بیایند و از ظرفیت‌های موجود بهره‌برداری کنند.

\r\n

همچنین جلوگیری از خام‌فروشی در بخش صنایع و معادن می‌تواند ارزش افزوده بالایی ایجاد کند. اگر مواد اولیه را به محصولات نهایی تبدیل کنیم، هم اشتغال ایجاد می‌شود و هم درآمد ارزی کشور افزایش می‌یابد.

\r\n

هدایت سرمایه‌ها به سمت تولید

\r\n

صبح توس: برای تقویت کارآفرینی و هدایت سرمایه‌های مردم به سمت تولید چه اقداماتی لازم است؟

\r\n

نیک‌بین: یکی از مشکلات اساسی اقتصاد ما، هدایت نادرست سرمایه‌هاست. امروز بخش قابل‌توجهی از سرمایه‌های مردم به سمت بازارهای غیرمولد مانند طلا، ارز، مسکن و خودرو می‌رود. این مسئله نه‌تنها به تولید کمک نمی‌کند، بلکه موجب ایجاد تورم نیز می‌شود.

\r\n

برای حل این مشکل، باید سیاست‌های تشویقی و بازدارنده به‌صورت هم‌زمان اجرا شود. از یک‌سو باید مشوق‌هایی برای سرمایه‌گذاری در تولید در نظر گرفته شود و از سوی دیگر، برای دارایی‌های غیرمولد مانند خانه‌های خالی، زمین‌های مازاد و خودروهای اضافی مالیات‌های مؤثر وضع شود.

\r\n

همچنین تسهیلات بانکی باید به سمت تولید هدایت شود. این تسهیلات نباید صرفاً اشتغال‌محور باشد، بلکه باید محصول‌محور و نتیجه‌محور طراحی شود تا کارآفرینان به تولید واقعی و پایدار برسند.

\r\n

مدیریت مصرف و اصلاح الگوی سوخت

\r\n

صبح توس: مدیریت مصرف، به‌ویژه در حوزه سوخت، چه نقشی در اقتصاد مقاومتی دارد؟

\r\n

نیک‌بین: مدیریت مصرف یکی از ارکان مهم اقتصاد مقاومتی است. در حال حاضر، میزان مصرف سوخت در کشور بسیار بالاست و بخشی از آن از طریق واردات تأمین می‌شود که این مسئله موجب خروج ارز از کشور می‌شود.

\r\n

برای حل این مشکل، باید سیاست‌هایی اتخاذ شود که مصرف سوخت کاهش یابد. از جمله این سیاست‌ها می‌توان به سهمیه‌بندی دقیق، اختصاص سوخت به کارت ملی و توسعه حمل‌ونقل عمومی اشاره کرد.

\r\n

اگر یارانه‌ها به‌صورت هدفمند و در قالب کالا یا سوخت به مردم ارائه شود، هم مصرف کاهش می‌یابد و هم عدالت بیشتری برقرار می‌شود. البته ممکن است این اقدامات در کوتاه‌مدت موجب افزایش قیمت‌ها شود، اما این تورم قابل کنترل است و در بلندمدت به نفع اقتصاد کشور خواهد بود.

\r\n

اقتصاد مقاومتی و بهبود معیشت مردم

\r\n

صبح توس: در نهایت، اقتصاد مقاومتی چه تأثیری بر معیشت مردم خواهد داشت؟

\r\n

نیک‌بین: اقتصاد مقاومتی اگر به‌درستی اجرا شود، می‌تواند تأثیر مستقیمی بر بهبود معیشت مردم داشته باشد. یکی از مهم‌ترین ابعاد معیشت، توزیع عادلانه ثروت است که باید در سیاست‌گذاری‌ها مورد توجه قرار گیرد.

\r\n

از سوی دیگر، ایجاد اشتغال پایدار نقش کلیدی در این زمینه دارد. این اشتغال از طریق سرمایه‌گذاری در بخش تولید و حمایت از کارآفرینان شکل می‌گیرد. دولت باید موانع موجود را برطرف کند و فرایندهای اداری را تسهیل کند تا سرمایه‌گذاران بتوانند با اطمینان وارد عرصه تولید شوند.

\r\n

در نهایت باید گفت که اقتصاد مقاومتی یک مفهوم چندبعدی است و برای تحقق آن، همه دستگاه‌ها و مردم باید به‌صورت هماهنگ عمل کنند. اگر این هماهنگی شکل بگیرد، می‌توان امیدوار بود که اقتصاد کشور به سمت پایداری و شکوفایی حرکت کند.

\r\n

انتهای خبر/