نگهداری ۵۷۱ نسخه خطی در کتابخانه حرم رضوی

به گزارش خبرنگار گروه فرهنگی پایگاه خبری تحلیلی«صبح توس» و به نقل از خبرگزاری صداوسیما؛ حجت‌الاسلام‌ سید جلال حسینی، اظهار کرد: کتابخانه مرکزی این آستان مقدس، یکی از بزرگترین کتابخانه‌های ایران و جهان اسلام محسوب می‌شود که حافظ بیش از ۵۸ هزار کتاب خطی و ۲۲ هزار قرآن و جزوه قرآنی نفیس در مرکز نسخ خطی خود است.

وی افزود: در میان این مجموعه آثار، ۵۷۱ نسخه خطی از صحیفه سجادیه و آثار وابسته به آن شامل شروح، حواشی و ترجمه‌های صحیفه سجادیه، قابل بررسی است.

رئیس سازمان کتابخانه‌ها، موزه‌ها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی یادآور شد: با افتتاح گنجینه نهج‌البلاغه و صحیفه سجادیه در بهمن‌ ۱۴۰۱، مصادف با فرخنده زادروز حضرت علی (ع) در طبقه اول ساختمان موزه قرآن و هدایای مقام معظم رهبری حرم مطهر رضوی، منتخبی از نسخه‌های صحیفه سجادیه موجود در مرکز نسخ خطی کتابخانه که از نظر قدمت، کتابت و کتاب‌آرایی ممتاز هستند، به موزه منتقل شد.

حسینی با اشاره به اینکه در گنجینه نهج‌البلاغه و صحیفه سجادیه آستان قدس رضوی، ۲۴ نسخه نفیس صحیفه سجادیه وجود دارد که بر اساس تاریخ کتابت در معرض نمایش قرار گرفته است، بیان کرد: قدمت تاریخی قدیمی‌ترین نسخه صحیفه سجادیه این گنجینه به سال ۴۱۶ هجری قمری و قدمت جدیدترین نسخه آن به قرن ۱۲ هجری قمری برمی‌گردد.

وی تصریح کرد: بی‌تردید، صحیفه سجادیه که پس از قرآن و نهج‌البلاغه، مهم‌ترین میراث مکتوب شیعه به شمار می‌آید و به نام‌هایی همچون خواهر قرآن شناخته می‌شود، از جمله آثار ارزشمندی هستند که مشاهده نسخه‌های کهن آن در موزه آستان قدس رضوی برای زائران و مجاوران، جالب توجه است.

رئیس سازمان کتابخانه‌ها، موزه‌ها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی، افزود: تمامی این نسخه‌ها که شامل متن صحیفه، شرح و ترجمه‌های مختلف است، گنجینه‌ای از میراث بی‌بدیل اسلامی و حکمت‌های دینی به شمار می‌آید.

حسینی درباره قدیمی‌ترین نسخه خطی صحیفه سجادیه موجود در این سازمان نیز، گفت: این نسخه توسط حسن بن ابراهیم بن محمد الزامی، به‌خط نسخ پنج سطری بر روی کاغذ حنایی‌رنگ کتابت و با مقوا با روکش پارچه‌ای، مجلد شده است.

وی از این نسخه به‌عنوان کهن‌ترین نسخه صحیفه سجادیه شناخته شده در جهان نام برد و تصریح کرد: این نسخه ارزشمند متعلق به سال ۴۱۶ هجری قمری مشتمل بر ۳۸ دعا از ادعیه صحیفه مبارکه سجادیه است که توسط ابوبکر محمدبن‌علی کرمانی، روایت شده است.

رئیس سازمان کتابخانه‌ها، موزه‌ها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی همچنین با توجه به منابع موجود گفت: این نسخه در سال ۱۳۴۸ هجری شمسی در جریان تعمیر و مرمت قسمت‌هایی از رواق دارالسلام حرم مطهر رضوی به همراه تعداد دیگری از اوراق و قرآن‌های قدیمی به دست آمده و اکنون در موزه آستان قدس رضوی به نمایش گذاشته شده است.

حسینی اضافه کرد: در سال ۹۹۷ هجری قمری، زمانی که ازبکان به حرم مطهر حمله کردند و نفایس آن را به غارت بردند؛ با تدبیر متولیان وقت، نسخه‌های بسیار نفیسی در داخل بنای بقعه مبارک پنهان شد که این صحیفه سجادیه نیز از جمله آن نسخه‌ها، به شمار می‌آید.

وی در پایان، خاطرنشان کرد: صحیفه سجادیه حاوی دعا‌ها و نیایش‌های پرشور امام سجاد (ع)، نه‌تنها برای شیعیان مورد احترام و توجه است، بلکه به‌عنوان کتابی ارزشمند مورد توجه اهل سنت نیز قرار دارد.